Mirastan Feragat Sözleşmesi Nasıl Yazılır? Örnek ve Şablon 2026

Mirastan Feragat Sözleşmesi, murisin (miras bırakacak kişinin) henüz hayattayken, yasal mirasçılarından biriyle karşılıklı olarak düzenlediği; mirasçının ileride doğacak miras payından bir bedel karşılığında ya da bedelsiz olarak vazgeçtiği özel bir miras sözleşmesi türüdür. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) madde 528 ve devamında açıkça düzenlenmiştir. Uygulamada özellikle aile içi servet planlaması, saklı paylı mirasçıların paylarının önceden sabitlenmesi ve aile şirketlerinin bir sonraki kuşağa aktarımı sürecinde sıkça başvurulan bir araçtır.

Mirastan Feragat Sözleşmesi, sıradan bir sözleşme olarak değil; 4721 sayılı TMK madde 545 uyarınca resmi vasiyetname şeklinde, yani iki tanık huzurunda noter tarafından düzenlenmesi gereken şekle tabi bir hukuki işlem olarak kurulur. Bu şekil şartına uyulmadan yapılan her feragat sözleşmesi geçersizdir. Bu rehberde, hangi hallerde feragat sözleşmesinin tercih edildiğini, saklı payla ilişkisini, geçerlilik şartlarını ve iptal sebeplerini güncel yargıtay içtihatları ışığında inceleyeceğim.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Nedir ve Hangi Amaçlarla Yapılır?

Mirastan feragat, TMK madde 528'e göre "miras bırakanla yapılan bir sözleşmeyle mirasçının ileride doğacak miras hakkından vazgeçmesi" anlamına gelir. Mirasçı burada açık bir iradeyle ve belirli bir bedel karşılığında veya bedelsiz olarak gelecekteki miras hakkını ortadan kaldırır. Bu sözleşme, hayatta iken yapıldığı için klasik mirasın reddi kurumundan farklıdır; mirasın reddi (TMK m.605 vd.) ancak mirasın açılmasından yani murisin ölümünden sonra yapılabilir.

Uygulamada feragat sözleşmesi şu amaçlarla yapılır: (1) Aile şirketinde yönetimin tek bir çocuğa aktarılması, diğerlerine hayattayken belirli bir bedelin verilmesi, (2) tarım arazilerinin bölünmesini önlemek amacıyla miras birleştirme, (3) evlilikten sonra saklı payın önceden netleştirilmesi, (4) muris ile belirli bir mirasçı arasındaki anlaşmazlıkların çözümü. 4721 sayılı TMK madde 528/2 uyarınca ivazlı (bedelli) feragat halinde, feragat eden mirasçının altsoyu da, aksi kararlaştırılmadıkça, mirastan çıkarılmış sayılır.

Geçerlilik Şartları: Şekil, Ehliyet ve İrade

4721 sayılı TMK madde 545 açıkça "miras sözleşmeleri resmi vasiyetname şeklinde düzenlenir" hükmünü içerir. Resmi vasiyetname ise TMK madde 532'de tanımlanmıştır: iki tanığın katılımıyla resmi memur tarafından düzenlenir. Resmi memur sıfatı genellikle notere aittir; sulh hukuk hakimi ve yetkili kılınan diğer memurlar da bu işlemi yapabilir. Sözleşmede hem murisin hem de feragat eden mirasçının bizzat imzası bulunmalıdır. Temsilci aracılığıyla feragat sözleşmesi yapılamaz.

Ehliyet bakımından taraflar ayırt etme gücüne sahip ve ergin (18 yaşını doldurmuş) olmalıdır. TMK madde 503'e göre vasiyet ehliyeti için ayırt etme gücü yeterlidir, ancak miras sözleşmesi ehliyeti için fiil ehliyeti (ergin olma ve kısıtlanmamış olma) aranır (TMK m.503-504). Kısıtlı bir kişinin, vasisinin izniyle dahi miras sözleşmesi yapması mümkün değildir. İrade bozuklukları (hata, hile, tehdit) halinde TMK madde 557 ve devamı uyarınca iptal davası yolu açıktır.

İvazlı ve İvazsız Feragat Arasındaki Fark

Mirastan Feragat Sözleşmesi ivazlı ya da ivazsız olarak düzenlenebilir. İvazlı feragat, murisin feragat eden mirasçıya bir bedel ödemesi karşılığında miras payından vazgeçmesidir. İvazsız feragat ise bir karşılık olmaksızın yapılır. Uygulamada en çok görülen ivazlı feragattir; çünkü saklı pay sahibi mirasçıların haklarından karşılıksız vazgeçmesi oldukça nadirdir. İvazsız feragatta feragat eden mirasçının altsoyu mirasçı olmaya devam eder; ivazlıda aksi kararlaştırılmadıkça altsoy da mirastan düşer.

• İvazlı feragat: Bedel karşılığında yapılır, altsoy da mirastan çıkarılmış sayılır (TMK m.528/2).
• İvazsız feragat: Bedelsiz yapılır, feragat eden mirasçının altsoyu mirasçı olmaya devam eder.
• Tam feragat: Miras hakkının tamamından vazgeçilir.
• Kısmi feragat: Miras hakkının belirli bir oranı ya da kalemi için yapılır.
• Belirli kişi lehine feragat: Feragatin belirli bir mirasçı lehine sonuç doğurması kararlaştırılabilir.

Bu farklar saklı paylı mirasçılar (TMK m.506) açısından büyük önem taşır. Altsoy, anne-baba ve eş saklı paylı mirasçılardır ve feragat sözleşmesi yapılmadıkça onların saklı payı garanti altındadır. Hazır miras sözleşmesi şablonları ve vasiyetname örnekleri için Sözleşme Cepte özellikler sayfasını inceleyebilirsiniz.

Saklı Pay, Denkleştirme ve İade Yükümlülüğü

Mirastan feragatin en teknik boyutu, saklı paylı mirasçıların korunması ve mal denkleştirmesi kurumudur. 4721 sayılı TMK madde 506 altsoyun saklı payını miras payının yarısı, anne-baba için miras payının dörtte biri, eş için belirli hallerde miras payının tamamı olarak belirlemiştir. Feragat sözleşmesinin ivazlı yapılması halinde, feragat bedeli, TMK madde 669 ve devamı anlamında mal denkleştirmesine tabi olabilir. Diğer mirasçıların tenkis talebi de gündeme gelebilir.

Feragat bedelinin alındığı hallerde, murisin diğer mirasçıları açısından saklı pay zedelenirse, TMK madde 560 uyarınca tenkis davası açılabilir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, ivazlı feragat karşılığında alınan bedel makul ve piyasa değerine uygun değilse, bu tazmin niteliğinde kazandırma olarak değerlendirilir ve tenkise tabi tutulur. Dolayısıyla bedel belirlenirken taşınmazların piyasa değeri dikkatlice tespit edilmelidir.

Feragat Sözleşmesinin İptali ve Sona Ermesi

Feragat sözleşmesi, taraflar arasında kural olarak bağlayıcıdır ve tek taraflı olarak geri alınamaz. Ancak bazı özel hallerde iptal ya da hükümsüzlük mümkündür.

İptal/Hükümsüzlük Sebebi	Dayanak	Süre
Şekil eksikliği	TMK m.545, 557	Tespit edildiği anda butlan
Ehliyetsizlik	TMK m.503-504	1 yıl (TMK m.559)
İrade bozukluğu (hata/hile/tehdit)	TMK m.557/2	1 yıl
Mirastan yoksunluk sebebi	TMK m.578	Her zaman
Karşılıklı anlaşmayla fesih	TMK m.546	Murisin ölümüne kadar
Tenkis (saklı payı zedelerse)	TMK m.560-561	1 yıl öğrenme/10 yıl açılma

Vergi Boyutu: Veraset ve İntikal Vergisi

Mirastan feragat sözleşmesi karşılığında alınan bedel, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında ivazsız intikal olarak değerlendirilir. Ancak uygulamada Yargıtay ve Danıştay, feragat bedelinin sözleşmenin niteliğine göre bazen veraset vergisi (daha düşük oran), bazen de ivazsız intikal vergisi (daha yüksek oran) kapsamında olabileceğine hükmetmektedir. Vergi planlaması açısından işlemin notere sunulmadan önce mali müşavirle değerlendirilmesi önerilir.

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu ve 492 sayılı Harçlar Kanunu kapsamında, feragat sözleşmesiyle devredilen taşınmazların tapu devri yapılırken ödenecek harç, devir türüne göre değişir. Tapuda özellikle feragat sözleşmesine dayanan devir için maktu harç uygulanır ya da rayiç bedel üzerinden nispi harç alınır. Güncel oranlar için Gelir İdaresi Başkanlığı resmi sitesi takip edilmelidir. Fiyatlandırmamız hakkında bilgi için fiyatlar sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Pratik Tavsiyeler ve Uzman Desteği

Mirastan Feragat Sözleşmesi hazırlarken dikkat edilmesi gereken pratik noktalar özellikle şunlardır: (1) feragat bedelinin piyasa değerine uygunluğu, (2) saklı paylı diğer mirasçıların haklarının değerlendirilmesi, (3) aile şirketinde pay devri varsa 6102 sayılı TTK hükümleriyle uyumluluk, (4) vasiyetname ile koordinasyon ve (5) vergi planlaması. Sözleşme noterde imzalanmadan önce bir mirascı avukatı ile mali müşavirin birlikte değerlendirme yapması, ileride açılabilecek iptal veya tenkis davasını önlemede kritiktir.

Kurumsal müşterilerimiz ve özel dosyalar için hukuki süreç yönetimi desteği iletişim sayfamız üzerinden sağlanmaktadır. Diğer miras hukuku yazıları için blog sayfamızı takip edebilirsiniz.