Teslim-Tesellüm Tutanağı Nasıl Yazılır? Örnek ve Şablon 2026

Gayrimenkul alım-satım, kiralama, inşaat, devir-teslim ve hatta işyeri değişiklikleri gibi hukuki ilişkilerin vazgeçilmez belgesi, Teslim-Tesellüm Tutanağı'dır. Hem taşınmazın hem de içindeki demirbaşların hangi durumda teslim edildiğini ve teslim alındığını kayıt altına alan bu belge, ileride çıkabilecek ayıp, hasar ve teslim uyuşmazlıklarında ispat yüküne doğrudan etkide bulunur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde tutanağın hukuki değeri son derece yüksektir. 15 yıla yaklaşan gayrimenkul hukuku pratiğimde, özellikle kira sonlandırma ve inşaat teslim aşamalarında tutanağın hayati önemini defalarca gördüm.

Teslim-Tesellüm Tutanağı Nedir?

Teslim-tesellüm tutanağı, bir şey ya da hakkın bir taraftan diğerine devrini somut koşullarıyla birlikte gösteren yazılı bir tespit belgesidir. Kira sözleşmelerinde taşınmazın kiracıya teslimi ve sözleşme sonunda kiraya verene geri verilmesi sırasında; inşaat sözleşmelerinde müteahhidin eseri iş sahibine teslim etmesi sırasında ya da ticari alım-satımda malın alıcıya teslimi sırasında düzenlenir.

Kira ilişkisinde 6098 sayılı TBK m.316 uyarınca kiracının taşınmazı özenle kullanma borcu, m.334 uyarınca ise iade borcu vardır. Tutanak, taşınmazın hangi durumda teslim alındığını gösterir ve iade aşamasında kiracının hasar sorumluluğunun sınırını belirler. İnşaat sözleşmelerinde ise 6098 sayılı TBK m.470 vd. kapsamında eser sözleşmesinin ifası çerçevesinde müteahhidin teslim borcu ve iş sahibinin kabul yükümlülüğü tutanakla somutlaşır.

Ticari alım-satımda da teslim, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.18 ile 6098 sayılı TBK m.207 uyarınca satıcının yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğinin belgesidir. Özellikle makine, ekipman, demirbaş devirlerinde tutanakta seri numarası ve fiziksel durum yer almalıdır.

Tutanağın Hukuki Dayanağı ve Delil Niteliği

6100 sayılı HMK m.200 uyarınca adi yazılı belge olan tutanak, tarafların ıslak imzası ile geçerli delil niteliği kazanır. Mahkemeler, çekişmeli olaylarda imzalı tutanakları güçlü delil olarak kabul eder; tutanakta yer almayan hasarları sonradan ileri sürmek çok güçtür. Noter onayı zorunlu olmasa da delil gücünü artırmak için noter huzurunda tutanak düzenlenmesi yaygın bir uygulamadır.

İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı HMK m.190 uyarınca, bir vakıaya dayanan taraf, o vakıayı ispatla yükümlüdür. Tutanak yoksa hasarın kiracı tarafından mı yoksa kiraya veren tarafından mı yapıldığının ispatı zorlaşır. Bu yüzden tutanağın doğru biçimde hazırlanması, ispat yükünün dağılımında hayati bir rol üstlenir.

Tutanakta yer alan kayıtlar, 6098 sayılı TBK m.223 uyarınca ayıptan sorumluluğu da etkiler. Alıcı, teslim anında açık ayıpları derhal bildirmekle yükümlüdür. Aksi halde ayıp, kabul edilmiş sayılır. Tutanak, bu bildirimin en resmi yollarından biridir.

Tutanakta Mutlaka Bulunması Gereken Unsurlar

Teslim-tesellüm tutanağının hukuki değerinin tam olması için bazı unsurların eksiksiz yer alması gerekir. Aşağıdaki kontrol listesi, pratikte büyük kolaylık sağlar.

• Tarafların Bilgileri: Ad-soyad/unvan, T.C. kimlik veya vergi numarası, iletişim bilgileri.
• Sözleşme Bilgisi: Tutanağın dayandığı sözleşmenin tarihi, konusu ve numarası.
• Taşınmaz Bilgisi: Tapu bilgileri, adres, ada-parsel-bağımsız bölüm numarası.
• Demirbaş Listesi: Mobilya, beyaz eşya, ankastre, sayaç durumu, anahtar adedi.
• Fiziksel Durum: Boya, parke, ıslak hacim, kapı-pencere, tesisat durumu.
• Sayaç Endeksleri: Elektrik, doğalgaz, su sayaçlarının teslim anındaki değerleri.
• Hasar veya Eksiklik Notları: Fotoğrafla desteklenmiş detaylı açıklamalar.
• İmza ve Tarih: Her iki tarafın ve varsa tanıkların ıslak imzaları.

Özellikle konut ve işyeri kiralarında sayaç endeksi, kira sözleşmesi bittiğinde faturaların doğru paylaştırılması için kritik öneme sahiptir. Aksi halde kiracı, kendisinden önceki dönemin aboneliklerinden dolayı icra takibiyle karşılaşabilir.

Kira İlişkisinde Tutanağın Önemi

Kira ilişkisinin başında ve sonunda düzenlenen tutanak, tarafların ilişkisinin en kritik belgelerinden biridir. Başlangıçta taşınmazın durumu kayıt altına alınmadığında kiracı; sonunda durumu belgelenmediğinde kiraya veren ciddi risklerle karşılaşır.

1. Başlangıç Tutanağı: Kiracı taşındığı gün taşınmazın tüm odaları tek tek incelenir.
2. Fotoğraf Eki: Her odanın birden fazla fotoğrafı çekilir ve tutanağa eklenir.
3. Demirbaş Sayımı: Aynalı dolap, duş kabini, ankastre fırın gibi her demirbaş listelenir.
4. Sayaç Endeks Bildirimi: Abonelik devir işlemleri için esas alınır.
5. İade Tutanağı: Kira sözleşmesi sona erdiğinde aynı kalemler yeniden kontrol edilir.
6. Depozito İadesi: Tutanaktaki hasar maddeleri depozitodan mahsup edilir.

Uygulamada 6098 sayılı TBK m.114 uyarınca depozitodan yapılan kesintinin tutanakla ispatı gerekir. Aksi halde kiracı, 6100 sayılı HMK m.119 uyarınca icra takibi veya sulh hukuk mahkemesinde alacak davası açarak depozitosunu geri talep eder. Bu davalarda en etkili delil, başlangıç ve iade tutanaklarıdır.

İnşaat ve Konut Teslimi Tutanağı

6098 sayılı TBK m.470 vd. kapsamındaki eser sözleşmesinde müteahhit, eseri sözleşmede kararlaştırıldığı biçimde teslim etmekle yükümlüdür. Teslim, 6098 sayılı TBK m.474 uyarınca iş sahibinin kabulü ile tamamlanır. İnşaat teslim tutanağı, bu kabulün somut belgesidir.

Aşama	Kontrol Edilmesi Gereken Alanlar	Hukuki Sonuç
Kaba İnşaat	Beton kalitesi, demir donatısı, izolasyon	Eksiklik bildirimi süresi başlar
İnce İnşaat	Boya, seramik, parke, elektrik tesisatı	Açık ayıp bildirimi zorunluluğu
Teslim Anında	Ankastre, mutfak dolabı, pencere ısı yalıtımı	Kabul ile sorumluluk netleşir
Garanti Süresi	Gizli ayıplar için 5 yıl	TBK m.478 uyarınca garanti süresi

Konut teslimlerinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.13 ayıptan sorumluluk hükümleri de devreye girer. Konut alıcısı, 6502 sayılı TKHK m.12 uyarınca iki yıl içinde ayıp bildirimi yapabilir. Bu süreç 6098 sayılı TBK m.478'deki beş yıllık yapı müteahhidi sorumluluğu ile birleştirilerek güçlü bir koruma oluşturur.

Tutanakta yer alan eksiklikler, müteahhidin para cezası, düzeltme taahhüdü veya cezai şart ödemesi gibi sonuçlar doğurur. Bu nedenle konut alıcısı, teslim günü acele etmeden tüm daireyi ve ortak alanları detaylı şekilde incelemeli; tereddüt halinde teknik uzman desteği almalıdır.

Uygulamada Sık Karşılaşılan Hatalar

Tutanakların yaygın hatalarını aşağıdaki başlıklar altında özetleyelim. Bu hatalar, ileride açılacak davalarda taraflardan birini ağır biçimde zora sokar.

• Genel ifadeler: "Daire sağlam teslim alındı" gibi belirsiz ifadeler kullanmaktan kaçınmalı.
• Demirbaş markasını yazmamak: Aynı modelin markasını yazmadığınızda değer ispatı zorlaşır.
• Fotoğrafsız tutanak: Fotoğraf ve video olmadan yazılı ifadeler yetersiz kalır.
• Sayaç endeksini atlamak: Aboneliklerde icra takibine kadar uzayan sorunlara neden olur.
• Tanıksız imzalama: Tek taraflı tutanakların ispat değeri zayıftır.
• Tarih eksikliği: Tarih yazılmadığında tutanağın hangi döneme ait olduğu tartışılır.

Sözleşme Cepte özellikler sayfasında teslim-tesellüm tutanağı şablonu; taraflar, taşınmaz bilgisi, demirbaş listesi ve sayaç endeksleri için hazır alanlarla gelir. Şablonu kullanıp kişisel bilgilerinizi ekleyerek dakikalar içinde profesyonel düzeyde bir tutanak oluşturabilirsiniz. Detaylı danışmanlık için fiyatlar ve iletişim sayfalarımıza göz atabilirsiniz. Ayrıca resmi kaynak olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü verileri de tapu bilgilerinin doğrulanmasında kullanılabilir.

Tutanaklar yalnızca belge değil, aynı zamanda tarafların iyi niyetinin göstergesidir. Her iki tarafın da açık, ölçülü ve gerçeğe uygun beyanlarla tutanağı imzalaması, ticari ilişkilerin sürdürülebilirliğine ve ileride çıkabilecek hukuki zeminde tarafların güvenini artırmasına katkı sağlar.

Ticari teslimatlarda tutanağın rolü özellikle makine, ekipman ve yedek parça devri gibi yüksek değerli varlıkların aktarımında belirleyicidir. 6102 sayılı TTK m.18/2 uyarınca basiretli tacir, teslim aldığı malı derhal kontrol etmek ve ayıpları en geç 6102 sayılı TTK m.23 çerçevesinde sekiz gün içinde yazılı bildirmek zorundadır. Bu sürede bildirilmeyen ayıplar, kabul edilmiş sayılır. Dolayısıyla ticari tutanaklarda kontrol ve bildirim zinciri çok daha hızlı işlemelidir.

Konut projelerinde iskan (yapı kullanma izni) belgesinin tapuya işlenmesi ile teslim arasındaki ilişki de önemlidir. Müteahhidin iskan almadan teslim yapması, tüketici lehine ayrı bir ayıp doğurur. 3194 sayılı İmar Kanunu m.30 uyarınca iskan zorunluluğu vardır; bu belge olmadan konutun kullanılması idari yaptırım riski taşır. Teslim tutanağında iskan belgesinin alındığı ya da alınacağı tarihin ve taahhüdün açıkça yer alması, müteahhidin yükümlülüklerini somutlaştırır.

İşyeri kiralamalarında ise tutanakta yer alacak demirbaş listesi çoğu zaman sözleşmenin eki olarak düzenlenir. Mağaza içindeki raf sistemi, klima, güvenlik kamerası, kasa gibi donanımların hangisinin işveren hangisinin kiracı tarafından sağlandığı açıkça yazılmalıdır. Aksi halde ticari kira sonunda bu demirbaşlar üzerinde hak iddiası, 6098 sayılı TBK m.315 uyarınca açılacak davaların konusu olur. Tutanak, mülkiyet ilişkisini kayıt altına alarak bu tür davaların büyük kısmını önler.

Son olarak, dijital teslimlerde de tutanak uygulaması yaygınlaşmıştır. Bilişim hizmetlerinde kaynak kodu, dijital varlık, alan adı gibi aktarımlar için e-imzayla düzenlenen tutanaklar 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu uyarınca geçerli kabul edilir. Bu tutanaklar, ileride doğabilecek telif hakkı ve kod sahipliği uyuşmazlıklarında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde önemli delil değeri taşır.