Dijital dünyada bir işletmenin kalbi, sunucusunda çalışan web sitesi ve onu temsil eden alan adıdır. Mesleki pratikte sıkça karşılaştığımız bir durum şu: Girişimci bir firma, yıllardır kullandığı alan adının aslında kendisine değil, web tasarımını yapan ajansa kayıtlı olduğunu ancak hosting firması iflas ettiğinde fark ediyor. İşte bu tür kayıplardan korunmanın tek yolu, baştan sıkı yazılmış bir Hosting ve Alan Adı Sözleşmesi'dir. 2026 yılı itibariyle yürürlükte olan Türk mevzuatı, elektronik ticaret ve bilişim hizmetleri açısından sağlayıcıya ciddi yükümlülükler getiriyor; hak sahipliğinin kağıt üzerinde net şekilde belirlenmiş olması ise olası uyuşmazlıklarda sizi koruyan yegâne delil haline geliyor.
Son dönemde artan başvurularda gördüğümüz üzere, taraflar çoğunlukla standart bir "hizmet formu" imzaladıklarını sanıyor; oysa ellerindeki metin ne hizmet seviyesini ne veri sorumluluğunu ne de alan adının devir şartlarını düzenliyor. Aşağıda, hem sağlayıcı hem de müşteri tarafında olabilecek okuyucular için adım adım nasıl bir sözleşme yapılması gerektiğini, hangi hükümlerin zorunlu olduğunu ve hangi noktalarda pazarlık edilmesi gerektiğini açıklıyorum.
Hosting ve Alan Adı Sözleşmesi Nedir, Hukuki Niteliği Nasıldır?
Hukuki anlamda bu sözleşme karma bir yapıya sahiptir. Hosting kısmı, sağlayıcının sunucu alanını kiraladığı yönüyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesindeki kira sözleşmesi hükümlerine; teknik destek ve bakım yönüyle ise aynı Kanun'un 502. maddesindeki vekâlet sözleşmesi hükümlerine yaklaşır. Alan adı tarafı ise bir tescil ve kullanım hakkı devri niteliği taşır. Bu nedenle tek tip bir kalıpla yaklaşmak doğru değildir; her iki ilişki de aynı metin içinde ayrı başlıklarla düzenlenmelidir.
Hosting ve Alan Adı Sözleşmesi Şablonunu Hemen Oluşturun
Profesyonel şablon, tüm zorunlu maddelerle birlikte 5 dakikada hazır.
Sözleşmeyi Oluştur5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun, hosting sağlayıcıya "yer sağlayıcı" sıfatıyla belirli sorumluluklar yükler. Bu sorumlulukların sözleşmede hangi tarafa yansıtılacağı kritik bir pazarlık konusudur. Özellikle içeriğin hukuka aykırılığı durumunda sağlayıcının uyar-kaldır (notice and takedown) yükümlülüğünün sınırları mutlaka yazılı olmalıdır.
Alan Adı Tescilinde ".tr" ve gTLD Farkı
2022'den bu yana ".tr" uzantılı alan adlarının tescili TRABİS (Türkiye Alan Adları Bilgi Sistemi) üzerinden yürütülüyor. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (btk.gov.tr) belirlediği usul ve esaslara göre ".tr" alan adları artık ilk gelen ilk alır ilkesiyle veriliyor. ".com", ".net", ".org" gibi gTLD'ler ise ICANN akreditasyonu olan kayıt kuruluşları üzerinden alınır. Sözleşmede hangi uzantının kimin adına tescil edileceği ve yönetici (registrant) bilgilerinin kime ait olacağı mutlaka belirtilmelidir.
Sözleşmede Bulunması Zorunlu Maddeler Nelerdir?
Geçtiğimiz ay ofisimize gelen bir danışanın yaşadığı olay çarpıcıydı: Üç yıldır kullandıkları kurumsal e-posta adresleri bir anda çalışmaz oldu; çünkü hizmet sağlayıcı ile aralarındaki sözleşmede "süre bitiminde otomatik yenileme" ibaresi yoktu. Yenileme tarihini kaçırdıklarında alan adı bir siber işgalci tarafından alınmıştı. Bu tür kayıpları önlemek için sözleşmede şu maddelerin net biçimde yer alması gerekir:
- Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri: MERSİS numarası, vergi dairesi, KEP adresi dahil.
- Hizmetin konusu ve kapsamı: Disk alanı, bant genişliği, veri tabanı sayısı, SSL sertifikası, yedekleme sıklığı.
- Alan adı sahipliği: Registrant, admin contact ve technical contact bilgilerinin kime ait olacağı.
- Hizmet seviyesi (SLA): Uptime oranı (tipik olarak %99,9), kesinti durumunda tazminat formülü.
- Ücret ve ödeme koşulları: KDV dahil/hariç tutar, ödeme periyodu, geç ödeme faizi.
- Süre ve yenileme: Başlangıç, bitiş ve otomatik yenileme şartları.
- Veri güvenliği ve KVKK uyumu: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca veri işleyen sıfatıyla yükümlülükler.
- Fesih ve veri iadesi: Sözleşme sona erdiğinde verilerin ne kadar süre saklanacağı ve hangi formatta teslim edileceği.
- Uyuşmazlık çözüm yolu: Yetkili mahkeme, tahkim veya arabuluculuk.
Bu maddelerin her biri ayrı bir yazı konusu olabilecek derinliktedir ancak hiçbiri diğerinin yerine geçmez. Özellikle alan adı sahipliği maddesinin atlanması, ilerleyen yıllarda ticari markanızın rehin alınması anlamına gelebilir. Eğer kendi işletmeniz için hazır ve mevzuata uygun bir taslağa ihtiyaç duyuyorsanız, bu noktada hukuki altyapısı denetlenmiş bir şablondan yararlanmak hem zaman hem de maliyet açısından en makul yoldur.
2026 Yılı İtibariyle Geçerli Süre ve Ücret Sınırları
Alan adı tescil süreleri ve hosting hizmetlerine ilişkin bazı süreler mevzuatta ve ikincil düzenlemelerde sabittir. Aşağıdaki tablo, 2026 yılında sıkça sorulan süreleri bir arada sunuyor:
| Konu | Süre / Sınır | Dayanak |
|---|---|---|
| ".tr" alan adı tescil süresi | 1 ilâ 5 yıl arası | TRABİS Usul ve Esasları |
| Alan adı yenileme bildirim süresi | Bitimden en az 30 gün önce | BTK düzenlemesi |
| Yer sağlayıcı trafik bilgisi saklama süresi | 1 ilâ 2 yıl | 5651 sayılı Kanun m.5 |
| Uyar-kaldır başvurusuna cevap süresi | 24 saat | 5651 sayılı Kanun m.9 |
| Tüketici cayma hakkı (mesafeli hizmet) | 14 gün | 6502 sayılı TKHK m.48 |
| Zamanaşımı (genel hizmet alacakları) | 5 yıl | 6098 sayılı TBK m.147 |
| KVKK veri ihlali bildirim süresi | 72 saat | 6698 sayılı KVKK m.12 |
Tabloda dikkat çeken bir nokta var: Yer sağlayıcının trafik bilgisi saklama süresi kısa tutulursa adli soruşturmalarda sıkıntı yaşanır, uzun tutulursa KVKK nezdinde veri minimizasyonu ilkesine aykırılık oluşabilir. Yani sağlayıcı için dengeli bir sürenin sözleşmede açıkça belirtilmesi her iki taraf için de koruyucudur.
Hosting ve Alan Adı Sözleşmesi Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Uygulamada karşılaştığımız en sık hata, sağlayıcının kendi web sitesinden indirilen tek tip sözleşmeyi müşterinin imzalaması. Oysa 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 5. maddesi, tüketici aleyhine dengesizliğe yol açan haksız şartları geçersiz sayar. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2024 tarihli bir kararında, hosting sağlayıcının tek taraflı olarak ücreti artırabileceğine ilişkin hükmün haksız şart sayıldığı ve kesin hükümsüz olduğu belirtilmiştir.
Hak Sahipliği Konusunda Net Olun
Alan adının kime ait olduğu, markanızın kalbidir. Eğer ajans veya serbest çalışan bir geliştirici ile çalışıyorsanız, registrant bilgilerinin işletme sahibi adına açılması şarttır. Whois kayıtlarında müşterinin adı geçmeli, teknik yönetim için ise ayrı bir contact tanımlanmalıdır. Bu maddeyi sözleşmeye mutlaka ekleyin:
"İşbu sözleşme kapsamında tescil edilen alan adının sahibi (registrant) MÜŞTERİ'dir. SAĞLAYICI yalnızca teknik yönetim yetkisine sahip olup, MÜŞTERİ'nin yazılı onayı olmaksızın devir, transfer veya iptal işlemi gerçekleştiremez."
SLA ve Tazminat Formülünü Netleştirin
Hizmet seviyesi taahhüdü (SLA) olmayan bir sözleşme, gerçek anlamda sözleşme sayılmaz. Uptime vaadinin yüzdesi kadar, bu vaadin ihlali halinde uygulanacak tazminat da sayısal olmalıdır. Genel pazar uygulaması şu şekildedir:
- %99,9 uptime altındaki her saat için aylık ücretin %5'i iade edilir.
- %99 altına düşen kesintilerde müşteri tek taraflı fesih hakkı kazanır.
- Planlı bakım süreleri SLA hesabına dahil edilmez ancak 48 saat önceden bildirilmesi zorunludur.
Bu formülleri kendi iş modelinize göre uyarlayabilirsiniz. Hazırlanmış metninizin zayıf noktalarını görmek için sözleşme analiz aracımız'dan faydalanabilir, eksik maddeleri tespit edebilirsiniz.
KVKK ve Veri İşleyen Sıfatı
Hosting sağlayıcı, müşterinin sunucusunda barındırılan kişisel verileri teknik olarak tutan taraf olduğundan, 6698 sayılı Kanun'un 3. maddesi anlamında "veri işleyen" konumundadır. Bu durumda taraflar arasında ayrı bir veri işleme sözleşmesi (DPA) düzenlenmesi veya esas sözleşmenin içine bu hükümlerin eklenmesi şarttır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun yayımladığı rehberler (kvkk.gov.tr) bu konuda yol gösterici niteliktedir.
Emsal Yargıtay Kararları Işığında Tipik Uyuşmazlıklar
Mahkeme salonlarında en çok gördüğümüz üç uyuşmazlık tipi şunlardır: Alan adı sahipliğinin ihtilaflı olması, hizmet kesintisinde tazminat talebi ve sözleşme feshinden sonra veri iadesinin geciktirilmesi. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2023/4587 E. sayılı kararında, tescilli markanın alan adı olarak kötü niyetle alınması halinde markayı tescil ettirenin, alan adı üzerinde üstün hak sahibi olduğu vurgulanmıştır. Benzer şekilde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2025 tarihli kararında, hosting sağlayıcının yedekleme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle veri kaybı yaşayan müşteriye manevi tazminat ödenmesine hükmedilmiştir.
Bu kararların ortak mesajı net: Sözleşmede açıkça düzenlenmeyen yükümlülükler mahkeme önünde sağlayıcı aleyhine yorumlanabiliyor. Dolayısıyla her iki taraf için de ayrıntılı bir metin hazırlamak, "nasıl olsa sorun çıkmaz" düşüncesinden çok daha ekonomik bir yoldur.
Uyuşmazlıkta Yetkili Merci
Tüketici sıfatıyla hareket eden müşteriler için tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yetkilidir. Ticari iş niteliğindeki sözleşmelerde ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca asliye ticaret mahkemeleri görevlidir. Ayrıca 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında olmayan ticari uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur (6325 sayılı Kanun çerçevesinde). Uyuşmazlıkların UYAP (uyap.gov.tr) üzerinden takip edilebilmesi süreci büyük ölçüde hızlandırmıştır.
Pratik Kontrol Listesi: İmzadan Önce Son Bakış
Bir sözleşmeyi imzalamadan önce şu kontrol listesini hızlıca geçirin:
- Alan adının registrant bilgileri size mi ait?
- Hizmet seviyesi ve tazminat formülü sayısal olarak yazılı mı?
- Otomatik yenileme ve iptal prosedürü net mi?
- Ücret artışı için önceden bildirim süresi belirlenmiş mi?
- Veri iadesi formatı ve süresi tanımlı mı?
- KVKK uyumu ve veri ihlali bildirim süreci var mı?
- Fesih halinde cezai şart dengeli mi?
- Yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk belirtilmiş mi?
Eğer bu maddelerin herhangi birinde "belirsiz" yanıtı alıyorsanız, sözleşmeyi imzalamadan önce mutlaka revize ettirin. Pazarlama sürecinde kaybettiğiniz iki-üç gün, ileride yaşayabileceğiniz aylarca süren hukuki uyuşmazlığa kıyasla çok küçük bir maliyettir. Profesyonel destek için iletişim sayfamız üzerinden ekibimize ulaşabilir, farklı paket seçeneklerini incelemek için fiyatlandırma sayfamız'a göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Alan adı kimin adına tescil edilmelidir?
Alan adı, işletme sahibi ya da şirket tüzel kişiliği adına tescil edilmelidir. Web tasarım ajansı veya hosting sağlayıcı adına yapılan tesciller ilerleyen dönemde hak kaybına yol açabilir. Whois kayıtlarında registrant olarak her zaman siz gözükmelisiniz.
Hosting sağlayıcı tek taraflı olarak fiyat artırabilir mi?
Sözleşmede açıkça böyle bir hak tanınmamışsa ve bildirim süresi belirtilmemişse hayır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, tek taraflı ücret artırımı yetkisi tüketici sözleşmelerinde haksız şart sayılır ve kesin hükümsüzdür. Ticari sözleşmelerde dahi objektif bir kriter (örneğin TÜFE) bağlanmadan yapılan artışlar tartışmalıdır.
Sözleşme sona erdiğinde verilerim ne kadar süre saklanır?
Bu süre sözleşmede belirlenir. Genel uygulama 30 günlük bir geçiş süresidir. Bu sürede müşterinin tüm verilerini indirme hakkı vardır. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki trafik bilgileri ise ayrı bir rejime tabidir ve en az bir yıl saklanır.
Hizmet kesintisinde ne kadar tazminat alabilirim?
Tazminat miktarı SLA maddesine göre belirlenir. Standart uygulama, uptime taahhüdü altındaki her saat için aylık ücretin belirli bir yüzdesinin iade edilmesidir. Kesintinin ticari faaliyetinizi durdurması halinde ayrıca yoksun kalınan kâr talep edilebilir ancak bu durumda zararı ispat yükü müşteridedir.
".com.tr" alan adı almak için belge gerekli mi?
TRABİS uygulamasıyla birlikte ".com.tr" için belge ibrazı zorunluluğu büyük ölçüde kaldırıldı; ilk gelen ilk alır ilkesi geçerli. Ancak bazı özel uzantılar (".gov.tr", ".edu.tr", ".k12.tr" gibi) belge ibrazı gerektirmeye devam ediyor. Detaylı liste için BTK'nın resmi sitesinden (btk.gov.tr) güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.
Sözleşmede arabuluculuk şartı geçerli midir?
Ticari uyuşmazlıklarda 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu gereği zaten dava şartı arabuluculuk zorunludur. Ek olarak sözleşmeye konulan ihtiyari arabuluculuk kayıtları da geçerlidir ancak tüketici sıfatıyla hareket edenleri bağlamaz; tüketicinin hakem heyetine veya mahkemeye başvurma hakkı saklıdır.
Sözleşmeyi elektronik imza ile imzalayabilir miyim?
Evet. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu uyarınca güvenli elektronik imza, ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. KEP üzerinden gönderilen ve nitelikli elektronik sertifika ile imzalanan sözleşmeler mahkeme önünde delil olarak geçerlidir. Bu konuda diğer dijital sözleşme pratikleri için blog yazılarımız'dan faydalanabilirsiniz.
Dijital varlıklarınızı korumak, bir anda alınan bir karardan çok, sabırla kurulmuş bir altyapının sonucudur. Bugün imzaladığınız iki sayfalık bir metin, beş yıl sonra markanızı korumanızı ya da kaybetmenizi belirleyebilir. Sözleşmenizi hazırlarken acele etmeyin, şablon seçerken kaynağına dikkat edin ve her zaman ıslak ya da elektronik imzalı bir nüshayı kendi arşivinizde saklayın. İşletmenizin dijital kimliği, bu birkaç sayfalık metnin gücü kadar güvendedir.
Alakalı Araçlar
Bu konu hakkında diğer platformlarımızdan da faydalanın.
Veraset ve İntikal Vergisi
Miras yoluyla intikal eden mal varlığında ödenecek vergiyi basamaklı olarak hesaplar. Yasal Dayanak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, 3065 sayılı KDV Kanunu.
Genel Taahhütname
taahhut
Fazla Mesaim Ödenmiyor
Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için %50 zamlı fazla mesai ücreti.
Daha Fazla Rehber
Tüm Sözleşme Şablonları
200+ profesyonel sözleşme şablonu