Ayıplı / Bozuk Ürün Aldım — Haklarınız ve Yapmanız Gerekenler (2026)

Ayıplı ürün aldığınızda haklarınızın büyük çoğunluğunu bilmediğinizi söylesem abartmış olmam. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre tüketicilerin yıllık 2 milyon üzerinde ayıplı ürün şikayeti bulunmakta, buna rağmen sadece yüzde 30'u resmi başvuru yoluna gitmektedir. 15 yıllık tüketici hukuku pratiğimde, insanların çoğunun "zaten düzelmez" düşüncesiyle hak kaybı yaşadığını gözlemliyorum.

Ayıplı ürün aldığınızda sahip olduğunuz haklar 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) madde 8-12 ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 219-231 ile korunmaktadır. Bu haklar dört ayrı seçenek halindedir: ücretsiz onarım, ürünün aynısıyla değişimi, satış bedelinden indirim ve sözleşmeden dönme (iade). Bu rehberde ayıplı ürün hakkınızı, başvuru sürecini ve para iadesi yolunu anlatıyorum.

Ayıplı Ürün Nedir ve Hangi Ürünler Kapsamda?

Ayıplı ürün, satış sözleşmesinde vaat edilen veya mutat (olağan) kullanıma uygun niteliklerden yoksun olan ürün olarak tanımlanır. 6502 sayılı TKHK madde 8 kapsamında üç tür ayıp bulunmaktadır: maddi ayıp, hukuki ayıp ve ekonomik ayıp. Maddi ayıp, ürünün fiziki kusurlarını (bozukluk, hasar, eksiklik) ifade eder. Hukuki ayıp, ürünün yasal olarak kullanılamaması durumudur. Ekonomik ayıp ise ürünün beklenen performansı göstermemesidir.

TKHK madde 8/2 ve 8/3 uyarınca ayıp açık veya gizli olabilir. Açık ayıp, ürünün tesliminde gözle görülebilen kusurdur. Gizli ayıp ise ürün kullanıldıkça ortaya çıkan, ilk muayenede fark edilemeyen kusurdur. Gizli ayıp için zamanaşımı teslim tarihinden itibaren 2 yıl olarak düzenlenmiştir; konut gibi taşınmaz satışlarında bu süre 5 yıldır (TBK 231).

Ayıp kapsamına giren ürünler çok geniştir: elektronik cihazlar, beyaz eşya, otomobil, mobilya, giyim, ayakkabı, kozmetik, gıda, inşaat malzemeleri, dijital yazılım, hizmet satın alımları. Türkiye Ticaret Bakanlığı verilerine göre en çok şikayet elektronik eşyalarda, ardından otomobilde, son olarak da beyaz eşyada yaşanmaktadır.

Ayıplı Ürün Karşısında Tüketicinin 4 Seçimlik Hakkı

6502 sayılı TKHK madde 11, ayıplı ürünün tüketicisine dört ayrı seçimlik hak tanır. Bu haklar birbirinden bağımsızdır ve tüketici dilediği birini tercih edebilir. Satıcı, tüketicinin tercihini ikinci veya üçüncü bir seçeneğe yönlendirme hakkına sahip değildir. Seçimlik hakların birer birer sayılması şu şekildedir.

İlk seçimlik hak, ücretsiz onarımdır. Bu hak kullanıldığında ürün, ücret talep edilmeksizin tamir edilir. 6502 sayılı TKHK madde 11/2 uyarınca onarım süresi azami 30 iş günüdür. Bu süre, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 45 iş günüdür. Süre aşılırsa tüketici diğer seçimlik haklarına başvurabilir. Onarılan ürün, iki yıl içinde aynı ayıbı yeniden gösterirse tüketici "sözleşmeden dönme" veya "bedelden indirim" hakkını kullanabilir.

İkinci seçimlik hak, ürünün aynısıyla değiştirilmesidir. Satıcı, aynı model ve özellikte yeni bir ürün vermek zorundadır. Üçüncü seçimlik hak, satış bedelinden indirimdir. Burada tüketici ürünü saklar ve ödediği paranın bir kısmını iade alır. Dördüncü seçimlik hak ise sözleşmeden dönmedir; tüketici ürünü iade eder, parasının tamamını geri alır.

Ayıplı Üründe Seçimlik Hakların Karşılaştırması

Hak	Süre	Tercih Kimde?	Özellik
Ücretsiz Onarım	30 iş günü	Tüketici	Aynı ayıp çıkarsa iade hakkı
Ürün Değişimi	30 iş günü	Tüketici	Aynı model ve özellik
Bedelden İndirim	Hemen	Tüketici	Ürün kalır, para iadesi
Sözleşmeden Dönme	Hemen	Tüketici	Tam iade

Ayıplı Ürün Şikayetinde İzlenecek Yollar

Ayıplı ürün aldığınızda başvurabileceğiniz çeşitli merciiler vardır. İlk adım satıcıya yazılı başvurudur. Satıcı, 30 gün içinde talebinizi değerlendirmek zorundadır. Bu süre TKHK madde 11 kapsamında emredicidir; süre aşılırsa veya talep reddedilirse ikinci aşamaya geçilir.

İkinci aşama Tüketici Hakem Heyeti'dir. 2026 yılı için parasal sınırlar şu şekildedir: İlçe Tüketici Hakem Heyeti 66.000 TL, İl Tüketici Hakem Heyeti 137.770 TL. Bu sınırlar üzerindeki uyuşmazlıklar doğrudan Tüketici Mahkemesi'ne götürülür. Hakem heyeti başvurusu ücretsizdir ve 6 ay içinde sonuçlanır. Başvuru Ticaret Bakanlığı Tüketici Portalı üzerinden online yapılabilir.

Üçüncü aşama Tüketici Mahkemesi'dir. Büyük değerli uyuşmazlıklarda veya hakem heyeti kararına itiraz halinde başvurulur. 6502 sayılı TKHK madde 73 uyarınca harç muaflığı uygulanır; yalnızca tebligat ve tanık masrafları ödenir. Mahkeme kararı 2004 sayılı İcra İflas Kanunu (İİK) madde 32-33 uyarınca doğrudan icra edilebilir.

Başvuru Evrakları Listesi

• Ürünün satış faturası veya fişi
• Garanti belgesi
• Ayıbı gösteren fotoğraf veya video
• Servise verilmişse servis tutanağı
• Kimlik fotokopisi
• IBAN bilgisi (para iadesi için)
• Yazılı şikayet dilekçesi
• Varsa bilirkişi raporu

Ayıplı Ürün Zamanaşımı Süreleri

Ayıplı ürün şikayetinde en kritik konulardan biri zamanaşımıdır. 6502 sayılı TKHK madde 12, genel bir kural koymuştur: ayıplı üründe tüketicinin seçimlik hakkı teslim tarihinden itibaren 2 yıl içinde kullanılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür; yani süre dolduktan sonra başvuru kabul edilmez.

Ancak bazı durumlarda farklı süreler uygulanır. Konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda süre 5 yıldır. İkinci el otomobillerde süre 1 yıla düşürülmüştür. Hile yoluyla yapılan satışlarda (aldatma, sahtecilik) zamanaşımı süresi 20 yıla çıkar; TBK madde 146 ve 225 bu uzun süreyi düzenler. Bu nedenle hileli satış tespit ederseniz geç olduğunu düşünmeyin.

Zamanaşımı süresi ürünün "normal kullanım ömrü" içinde işler. Ürün 10 yıl ömürlü bir beyaz eşya ise ve 2. yılda ayıp çıkarsa, zamanaşımı kullanılmaya başlar. Ürünün kullanım süresi boyunca çıkan gizli ayıplar için ayrı süreler uygulanabilir. Profesyonel dilekçe ve şablonlar için özellikler sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Online Alışverişte Ayıplı Ürün Özel Hükümleri

Online alışverişte ayıplı ürün haklarına ek olarak 6502 sayılı TKHK madde 48 uyarınca cayma hakkı da tanınır. Bu hak, ürünün tesliminden itibaren 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ürünü iade edebilme hakkıdır. Cayma hakkı ayıbın varlığına bağlı değildir; ürün sağlam olsa bile kullanılabilir.

Cayma hakkının istisnaları da vardır: kişiye özel ürünler, hızlı bozulabilir gıdalar, açılmış hijyen ürünleri, dijital içerik gibi ürünlerde cayma hakkı sınırlandırılmıştır. TKHK madde 48/3 bu istisnaları sıralamıştır. Cayma halinde satıcı 14 gün içinde tüm ödemeleri iade etmek zorundadır; kargo ücretleri de dahildir.

Online platform (Trendyol, Hepsiburada, N11 vb.) üzerinden yapılan alışverişlerde platform da sorumlu tutulabilir. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun madde 9 uyarınca platform, satıcının tüketiciye karşı yükümlülüklerinde "müteselsil sorumluluk" altındadır. Dava hem satıcıya hem platforma birlikte açılabilir. Detaylı hizmet için fiyatlar sayfamızı ve iletişim bilgilerini inceleyebilirsiniz.

Tazminat Hesaplama ve Bilirkişi İncelemesi

Ayıplı ürün davasında tazminat hesaplaması üç kalem üzerinden yapılır: ödenen bedelin iadesi, ürünün kullanımından doğan zararın tazmini ve manevi tazminat. TBK madde 229 kapsamında satıcı, ayıbı bildiği veya bilmesi gerekip de tüketiciye bildirmediği hallerde ağırlaştırılmış sorumluluk altındadır.

Tazminat hesabına eklenebilecek kalemler: satın alma bedeli, servis masrafları, kayıp iş günleri, üçüncü kişi maddi zararı (ürünün ayıbı yüzünden başka mala verdiği zarar), manevi tazminat. Otomobil vakalarında kullanılamayan günler için kira bedeli de talep edilebilir.

Bilirkişi incelemesi ayıplı ürün davalarının çoğunda yapılır. 6100 sayılı HMK madde 266 uyarınca mahkeme uzmanlık gerektiren konularda bilirkişi atar. Bilirkişi ücreti davacının avans yatırması yoluyla karşılanır; dava sonunda haksız çıkan tarafa yüklenir. Bilirkişi raporu mahkemeye bağlayıcı değildir, ancak kararın gerekçesinde önemli bir role sahiptir. Benzer konular için blog arşivimizi inceleyebilirsiniz.