
Borç Ödeme Taahhüdü, borçlunun alacaklıya karşı belirli bir meblağı belirli bir takvim ve koşullar çerçevesinde ödeyeceğini açıkça beyan ettiği yazılı belgedir. 15 yıllık icra ve alacak hukuku pratiğimde gözlemlediğim şu: taraflar arasındaki en iyi çözüm yollarından biri olmasına rağmen, taahhütnamenin teknik olarak yanlış hazırlanması halinde alacaklı için bağlayıcılığı zayıflıyor, borçlu için ise kendini kırılgan hale getiriyor. Bu rehberde iki tarafın da hukuki güvenliğini garanti eden bir yapı sunuyoruz.
6098 sayılı TBK m.1-2 sözleşme serbestisini, m.17-25 ise genel işlem koşullarını düzenler. Borç ödeme taahhüdü özel bir isimle adlandırılmış tip sözleşme olmamakla birlikte, bir tarafın borcunu kabul edip ifa biçimini belirlediği "tek taraflı borç yüklenmesi" niteliğindedir. 2004 sayılı İİK m.74 ile m.111 icra dairesi huzurunda yapılan taahhütlerin ayrı bir hukuki sonuç doğurduğunu belirtir.
Borç Ödeme Taahhüdü Hangi Amaçlarla Kullanılır
Uygulamada taahhütname üç temel amaçla kullanılır: borcun vadesinin ötelenmesi, tarafların uzlaşması ve icra takibinin durdurulması. Özellikle 2004 sayılı İİK m.111 uyarınca icra takibi başlatıldıktan sonra verilen taahhüt, alacaklının takibi durdurmasına yol açar ve taahhüdün ihlali halinde "taahhüdü ihlal" suçu doğar (TCK m.207 özel hükümler çerçevesinde).
Borç Ödeme Taahhüdü Şablonunu Hemen Oluşturun
Profesyonel şablon, tüm zorunlu maddelerle birlikte 5 dakikada hazır.
Sözleşmeyi OluşturTaahhütname genellikle iki biçimde düzenlenir. Birincisi doğrudan borçlunun alacaklıya verdiği yazılı beyanı; ikincisi icra dairesi huzurunda taraflarla birlikte tutanağa geçirilen taahhütnamedir. İcra dairesi huzurunda düzenlenen taahhüt, her iki tarafın iradesi ile kayıt altına alınır ve ihlal halinde ek cezai yaptırım açar.
15 yıllık tecrübemde gördüm ki; taahhüt, tarafların karşılıklı iyi niyeti olmadan yapıldığında uzun vadeli uyuşmazlık üretir. Bu yüzden belgenin, kısa vadede olası alternatiflerle beraber değerlendirilmesi şarttır.
Borç Ödeme Taahhüdünde Yer Alması Gereken Unsurlar
Etkili bir taahhütname aşağıdaki unsurları içermelidir.
- Alacaklı ve borçlu kimlik bilgileri (T.C. kimlik/vergi no, adres, iletişim).
- Borcun kaynağı (sözleşme, kambiyo senedi, icra takip dosyası numarası).
- Borç tutarı (TL ve yazı ile).
- Ödeme takvimi (tek seferde, taksitli).
- Faiz oranı veya faiz işlememesi kaydı (TBK m.120, TTK m.1530).
- Temerrüt halinde uygulanacak ek yaptırımlar (cezai şart, tüm borcun muacceliyeti).
- Tebligat adresi ve KEP bilgileri.
- İmza, tarih, tanıklar (gerekiyorsa noter onayı).
Borç ödeme taahhüdü dar anlamda kambiyo senedi değildir; fakat 6102 sayılı TTK'nın kambiyo hükümlerine atıf yapılırsa, bono veya çek gibi araçlarla desteklenebilir. Bu durumda taahhüt ve senet birlikte değerlendirilir.
Taksitli Ödeme ve Muacceliyet Kuralları
Taksitli taahhütnamelerde en önemli konu muacceliyet klozudur. "İki taksidin üst üste ödenmemesi halinde kalan tüm borcun muaccel hale geleceği" ifadesinin açıkça yer alması alacaklıyı korur. Aksi halde her taksit için ayrı icra takibi açmak gerekebilir.
| Senaryo | Uygulanacak Kural | Sonuç |
|---|---|---|
| Tek seferde ödeme | TBK m.83 ifa zamanı | Vade geçince temerrüt |
| Taksitli - muacceliyet klozlu | TBK m.124 | Tek ihlalde tüm borç muaccel |
| İcra huzurunda taahhüt | İİK m.111, m.340 | İhlal halinde hapsen tazyik |
| Taahhütte faiz belirlenmemiş | TBK m.120 yasal faiz | Yıllık yasal faiz uygulanır |
2004 sayılı İİK m.340 icra dairesinde yapılan taahhütte ihlal halinde hapsen tazyik kararı verilmesini açıkça düzenler. Bu süre 3 aya kadar uzayabilir; ancak borcun ödenmesi halinde hapsen tazyik sonlandırılır.
Cezai Şart ve Teminat Ekleri
Taahhüdün gücünü artırmak için teminat ve cezai şart eklenebilir. 6098 sayılı TBK m.179-181 cezai şartı düzenler. Cezai şart fahiş tutarda olamaz; hakim TBK m.182/3 kapsamında indirim yapabilir.
- Cezai şart — borç ihlal edilirse belirli bir ek meblağın ödeneceğini öngörür.
- Teminat senedi — bono veya çek olarak borca güvence verir.
- İpotek veya rehin — taşınmaz veya taşınır mal üzerinde alacaklı lehine tesis edilir.
- Kefalet — üçüncü kişinin borçluya kefil olması; TBK m.581 kefalet sözleşmesi hükümlerine tabidir.
Kefalet ayrı sözleşme olarak düzenlenir ve evli kişilerde 6098 sayılı TBK m.584 kapsamında eş rızası aranır. Aksi halde kefalet geçersiz sayılır.
İhlal Halinde Alacaklı Tarafından İzlenecek Yollar
Borç Ödeme Taahhüdü ihlal edildiğinde alacaklı birkaç seçenek arasından tercih yapar. Alacaklı için en pratik yol, taahhüde dayanarak ilamsız icra takibi başlatmaktır.
Taahhütname noter huzurunda düzenlendiyse, 2004 sayılı İİK m.38 kapsamında "ilam niteliğinde belge" sayılabilir ve ilamlı takip yolu açılır. Bu yol, ilamsız takibe göre daha hızlıdır. İcra dairesi huzurunda düzenlenen taahhüt ise doğrudan İİK m.340 uygulamasına tabidir.
Vergi, Damga ve Muhasebe Yansımaları
Borç ödeme taahhütnamesi, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında değerlendirilir. Tarafların konumuna göre damga vergisi doğabilir. Özellikle tacirler arası taahhütnamelerde damga vergisinin dikkat edilmesi gerekir.
6102 sayılı TTK m.18 tacirler için taahhütnamenin tarih ve imza şartlarında, m.19 ise ispat ve teammül kurallarında etkili olur. Resmi Gazete güncel damga vergisi oranlarını ve kanun değişikliklerini yayımlar. Blog arşivimiz borç ödeme taahhütnamelerinde pratik ipuçlarını sunar.
Sözleşme Cepte ile Taahhütnamenizi Hazırlayın
Borç Ödeme Taahhüdü, yanlış kurgulandığında hem alacaklıya hem borçluya zarar verebilir. Sözleşme Cepte özellikler bölümündeki şablon; kimlik, borç kaynağı, taksit takvimi, faiz ve cezai şart maddelerini size rehber soru-cevap yapısı ile doldurtur. Noter onayı gerekebileceği senaryolarda uyarır.
Detaylı plan karşılaştırması için fiyatlandırma sayfasını, özel ihtiyaçlar için iletişim ekibini inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Borç Ödeme Taahhüdü noter onaylı olmak zorunda mı?
Zorunlu değildir; ancak noter onayı taahhüdün ilam niteliğinde belge sayılmasını sağlar ve icra takibini hızlandırır.
Taahhüdün ihlali suç mudur?
İcra dairesi huzurunda verilen taahhütte ihlal halinde 2004 sayılı İİK m.340 kapsamında hapsen tazyik uygulanır. Özel taahhütlerde doğrudan cezai yaptırım yoktur; ancak cezai şart öngörülmüş olabilir.
Borçlu taahhüdü imzaladıktan sonra itiraz edebilir mi?
Zorlayıcı sebep, esaslı yanılma veya hile gibi durumlarda TBK m.30 ve devamı kapsamında iptali dava edilebilir. Aksi halde bağlayıcıdır.
Taksitlerden biri geciktirilirse tüm borç muaccel olur mu?
Muacceliyet klozu varsa evet. Kloz yoksa alacaklı yalnızca geciken taksit için takip başlatır.
Faiz belirlenmezse hangi oran uygulanır?
TBK m.120 ve TTK m.1530 çerçevesinde yasal faiz veya avans faizi uygulanır. Tacirler arası işlemde avans faizi öne çıkar.
Taahhütname için damga vergisi öder miyim?
Taahhüt belirli bir meblağı içerdiğinde 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında vergi doğabilir. Muafiyet halleri ayrıca değerlendirilir.
Alakalı Araçlar
Bu konu hakkında diğer platformlarımızdan da faydalanın.
Fazla Mesaim Ödenmiyor
Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için %50 zamlı fazla mesai ücreti.
Veraset ve İntikal Vergisi
Miras yoluyla intikal eden mal varlığında ödenecek vergiyi basamaklı olarak hesaplar. Yasal Dayanak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, 3065 sayılı KDV Kanunu.
Genel Taahhütname
taahhut
Daha Fazla Rehber
Tüm Sözleşme Şablonları
200+ profesyonel sözleşme şablonu