BSMV (Banka Sigorta Muameleleri V.) Hesap Nasıl Hesaplanır? 2026 Formül ve Örnek

Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV), banka, sigorta şirketleri ve benzeri finansal kuruluşların yaptıkları işlemlerden elde ettikleri para ve menfaatler üzerinden alınan özel bir vergidir. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m.28 ve devamı hükümleri bu verginin temel yasal dayanağını oluşturur. BSMV, gelir ve kurumlar vergisinden bağımsız bir vergidir; bankacılık ve sigorta sektörünün işlem hacmi üzerinden alınır.

On beş yıllık mali hukuk pratiğimde BSMV ile ilgili en yaygın yanlış, verginin müşterilere yansıtıldığı durumlarda tüketicilerin bu kalemi fark edememeleridir. Oysa kredi, mevduat, kredi kartı ve sigorta işlemlerinde BSMV dolaylı olarak müşteriye yansıtılır ve aylık taksitin önemli bir parçasını oluşturur. Bu rehberde BSMV'nin nasıl hesaplandığını, oranlarını ve 2026 yılı için pratik örnekleri ayrıntılı ele alacağım.

BSMV Nedir ve Hukuki Dayanağı

BSMV, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m.28 ile getirilmiştir. Kanun'un 28. maddesi verginin mükellefini, konusunu ve matrahını açıkça düzenler. Mükellefler; bankalar, sigorta şirketleri, bankerler ve benzeri kredi işlemleri yapanlardır. Verginin konusu ise bu kurumların yaptıkları bankacılık ve sigorta işlemleri dolayısıyla lehlerine aldıkları para ve menfaatlerdir.

BSMV'nin önemli bir özelliği, matrahın sağlanan hizmet bedelinin brüt tutarı olmasıdır. 6802 sayılı Kanun m.31 uyarınca matrahtan hiçbir indirim yapılamaz. Bu yönüyle BSMV, KDV'den farklılaşır; KDV'de alış üzerinden ödenen vergi indirilirken BSMV'de böyle bir indirim imkânı yoktur.

Verginin oranı 6802 sayılı Kanun m.33 uyarınca standart olarak yüzde 5'tir. Ancak kambiyo işlemleri ile bazı özellikli işlemler için farklı oranlar Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile belirlenir. Hazine ve Maliye Bakanlığı yönetmelikleri de uygulama esaslarını düzenler. Güncel oranlar Gelir İdaresi Başkanlığı web sitesinde yayımlanır.

BSMV Oranları ve İşlem Türleri

BSMV oranları işlem türüne göre farklılık gösterir. Kredi faizleri üzerinden yüzde 5 oranında BSMV alınır; bu oran bankaların müşterilere sağladığı tüketici kredisi, konut kredisi, taşıt kredisi ve kredi kartı nakit avans gibi işlemlerde uygulanır. Kredi faizi üzerinden hesaplanan BSMV, aylık kredi taksitine yansıtılır.

Sigorta primleri üzerinden BSMV oranı yüzde 10 olarak uygulanır. Hayat sigortaları bu orandan istisna tutulmuştur; hayat sigortası primlerinde BSMV alınmaz. Kasko, konut sigortası, sağlık sigortası gibi elementer sigorta türlerinde yüzde 10 BSMV uygulanır.

Kambiyo işlemlerinde BSMV oranı 2019 yılından itibaren yüzde binde 2 olarak uygulanmaktadır. Cumhurbaşkanlığı 2019/1106 sayılı Karar ile bu oran belirlenmiştir. Döviz alımı yapan her gerçek veya tüzel kişi bu vergiyi öder; vergi bankalar tarafından işlem anında kesilir.

BSMV Hesaplama Formülü

BSMV hesaplaması oldukça basit bir formüle dayanır: BSMV = Matrah x Oran. Matrah, işlem sonucunda bankanın veya sigorta şirketinin lehine aldığı tutardır. Kredi işlemlerinde matrah faiz tutarıdır; sigortada prim, kambiyoda döviz tutarıdır.

Kredi işleminde BSMV hesabı örnek üzerinden gösterilecek olursa; 100.000 TL kredi, yıllık yüzde 36 faizli, 12 ay vadeli bir ihtiyaç kredisi için yıllık faiz tutarı 36.000 TL'dir. Bu faiz üzerinden yüzde 5 BSMV 1.800 TL olarak hesaplanır. Aylık bazda bölündüğünde yaklaşık 150 TL aylık BSMV aylık taksite eklenir.

Sigorta işleminde BSMV hesabı ise prim üzerinden yüzde 10 olarak yapılır. 5.000 TL yıllık kasko primi ödendiğinde BSMV 500 TL tutarında olur ve toplam prim 5.500 TL olarak tahsil edilir. Sigorta şirketi bu BSMV'yi Gelir İdaresi Başkanlığı'na aylık olarak yatırır.

BSMV Oranları Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki tablo farklı işlem türlerinde uygulanan BSMV oranlarını özetlemektedir. Güncel oranlar Hazine ve Maliye Bakanlığı yayınlarından takip edilmelidir.

İşlem Türü	BSMV Oranı	Matrah	Hukuki Dayanak
Kredi Faizi	%5	Faiz tutarı	6802 sayılı Kanun m.33
Kredi Kartı Faizi	%5	Faiz tutarı	6802 sayılı Kanun m.33
Mevduat Faizi	%5	Faiz geliri	6802 sayılı Kanun m.33
Elementer Sigorta	%10	Prim tutarı	6802 sayılı Kanun m.33
Hayat Sigortası	İstisna	-	6802 sayılı Kanun m.29
Kambiyo (Döviz)	Binde 2	Döviz tutarı	Cumhurbaşkanlığı Kararı

Tablo, genel kılavuz niteliğindedir. Özel durumlar için Gelir İdaresi Başkanlığı özelgeleri ve mevzuat değişiklikleri takip edilmelidir. 213 sayılı VUK m.413 uyarınca özelge talebi ile resmi yorumlar istenebilir.

BSMV'nin Müşteri Tarafına Yansıması

BSMV teknik olarak bankanın veya sigorta şirketinin vergi borcudur. Ancak uygulamada bu vergi müşteriye yansıtılır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.4 uyarınca kredi sözleşmelerinde tüm kalemler şeffaf biçimde gösterilmelidir. Bu kapsamda BSMV de sözleşme öncesi bilgi formunda yer alır.

Müşteri açısından BSMV, aylık kredi taksitinin yüzde 5-7'sini oluşturan önemli bir kalemdir. 100.000 TL kredinin 12 ay vadeli yüzde 36 yıllık faizli geri ödemesinde aylık taksite yaklaşık 150-170 TL BSMV eklenir. Bu durum toplam faiz maliyetini ciddi biçimde artırır.

• Kredi faizi üzerinden yüzde 5 BSMV yansıtılır
• KKDF (Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu) yüzde 15 ayrı bir kesintidir
• Toplam faiz maliyeti BSMV + KKDF + anapara faizinden oluşur
• Aylık taksit hesabında bu kalemler dahil edilmiş şekilde gösterilir
• Erken kapatma halinde kullanılmamış dönem faizinin BSMV'si iade edilir
• Müşteri, sözleşme öncesi bilgi formunda tüm kalemleri görme hakkına sahiptir

Erken kapatma durumunda kullanılmamış dönem faizi iade edilirken BSMV de buna oranlı biçimde düşer. 6502 sayılı TKHK m.27 uyarınca erken ödeme hakkı ile kullanılmamış dönemdeki vergi ve fonlar müşteriye iade edilir. Bu hakkın kullanılması maliyetin önemli ölçüde azaltılmasını sağlar. Detaylar için özellikler sayfamıza göz atabilirsiniz.

BSMV'den İstisna Tutulan İşlemler

6802 sayılı Kanun m.29 uyarınca bazı işlemler BSMV'den istisna tutulmuştur. Hayat sigortaları, ihracat kredileri, yatırım kredisi olarak verilen ve belirli koşulları sağlayan krediler, KOSGEB destekli krediler, KGF teminatlı krediler ile esnaf ve sanatkâr kredileri bu istisnaların başında gelir.

İhracat kredileri için BSMV istisnası, Türkiye'nin dış ticaret hacmini artırmak amacıyla sağlanır. Türk Eximbank ve diğer bankalar aracılığıyla verilen bu krediler üzerinden BSMV alınmaz. İhracatı teşvik mevzuatı kapsamında yürütülen kredilerde ayrıca KKDF istisnası da uygulanır.

Katılım bankaları için bazı işlemler BSMV kapsamı dışında tutulmuştur. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.75 ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Kanunu hükümleri çerçevesinde katılım bankalarının murabaha, icara, muşareke gibi özel işlemleri farklı vergisel muameleye tabidir. Mali müşavir desteği alınması önerilir. Fiyatlar sayfamızdan finansal danışmanlık paketlerimize ulaşabilirsiniz.

BSMV İadesi ve İhtilaflı Durumlar

BSMV iadesi belirli durumlarda mümkündür. Erken kredi kapatma, mükerrer tahakkuk ve hukuka aykırı tahsil gibi haller BSMV iadesinin gündeme gelmesini sağlar. 213 sayılı VUK m.120 ve m.124 uyarınca mükellef, haksız yere ödediği vergiyi Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan talep edebilir.

Kredi kartı ekstresi üzerinde haksız BSMV tahsil edildiği iddiaları uygulamada sıklıkla gündeme gelir. Özellikle kart sahiplerinin ödeme gecikmeleri sonucu hesaplanan gecikme faizi üzerinden yanlış BSMV hesaplanmış olabilir. Bu durumlar için tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesine başvurulabilir.

İdare mahkemesi de BSMV ihtilaflarında görevli mahkemedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde vergi dairesinin işlemine karşı 30 gün içinde dava açılabilir. Vergi ihtilafları için ayrı bir vergi mahkemesi yargı yolu vardır; bu mahkeme vergi tarhiyatları ve idari para cezaları için görevlidir. Sorularınız için iletişim sayfamıza yazabilirsiniz.

Mükelleflerin Vergi Yükümlülükleri

BSMV mükellefi olan bankalar ve sigorta şirketleri, her ay tahakkuk eden BSMV'yi ertesi ayın son günü mesai bitimine kadar vergi dairesine yatırmakla yükümlüdür. 6802 sayılı Kanun m.47 uyarınca aylık dönemde hesaplanan verginin beyanı ile ödemesi yapılır. Beyanname aylık olarak Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine elektronik yolla girilir.

Geç ödeme halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.51 uyarınca gecikme zammı işler. 2026 yılı itibarıyla aylık gecikme zammı oranı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir; genelde aylık yüzde 2,5-4 aralığında uygulanır. Beyanname verme yükümlülüğünün ihlali halinde 213 sayılı VUK m.344 uyarınca özel usulsüzlük cezası uygulanır.

BSMV denetimi Gelir İdaresi Başkanlığı'na bağlı Büyük Mükellefler Vergi Dairesi tarafından yürütülür. Banka ve sigorta şirketleri periyodik olarak denetlenir; hatalı ya da eksik tahakkuk halinde ek tarhiyat ve ceza uygulamaları olabilir. Banka iç denetim birimleri de bu riskleri yönetmek için çalışır.