Burs (Eğitim Desteği) Sözleşmesi Nasıl Hazırlanır? 2026 Güncel Rehber

Son yıllarda hem kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin yaygınlaşması hem de nitelikli personel ihtiyacının büyümesi, Burs (Eğitim Desteği) Sözleşmesi başvurularını mesleki pratikte ciddi biçimde artırdı. Geçtiğimiz ay ofisimize gelen bir sanayi firması, üniversitede okuyan üç mühendislik öğrencisine aylık burs bağlamak istiyordu; ancak kafalarındaki tek net soru şuydu: "Öğrenci mezun olduktan sonra bizde çalışmak istemezse verdiğimiz parayı geri alabilir miyiz?" İşte tam da bu noktada, iyi kurgulanmış bir eğitim desteği sözleşmesi hem bağışçının hem de öğrencinin haklarını güvence altına alır.

Burs ilişkisi, görünüşte basit bir "para aktarma" işlemi gibi dursa da hukuki niteliği itibariyle bağışlama, vekâlet ve kimi zaman iş sözleşmesi unsurlarını içinde barındıran karma bir ilişkidir. 2026 yılı itibariyle hem Borçlar Kanunu'ndaki sözleşme serbestisi hem de vergi mevzuatındaki güncel düzenlemeler, tarafların yazılı bir metinle anlaşmasını adeta zorunlu kılıyor. Aşağıda bu sözleşmenin nasıl hazırlanacağını, hangi hükümlerin hayati önem taşıdığını ve uygulamada en sık karşılaşılan sorunları tek tek ele alıyoruz.

Burs (Eğitim Desteği) Sözleşmesi Nedir ve Hukuki Niteliği Nasıldır?

Hukuki tanımıyla burs sözleşmesi; bir gerçek ya da tüzel kişinin, öğrenim görmekte olan bir kişiye, eğitimini sürdürebilmesi amacıyla belirli aralıklarla para, ayni yardım veya eğitim bedeli ödemeyi taahhüt ettiği; karşılığında öğrencinin de çoğunlukla belirli bir başarı koşulunu sağlama ya da mezuniyet sonrası belirli süre hizmet etme gibi yükümlülükler üstlendiği iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 285. maddesi ve devamında düzenlenen bağışlama hükümleri, koşulsuz verilen burslar için temel hukuki zemini oluşturur. Ancak sözleşmeye mecburi hizmet veya geri ödeme şartı eklendiğinde ilişki artık "yüklemeli bağışlama" (TBK m. 291) niteliği kazanır. Bunun pratik anlamı şudur: Öğrenci taahhüdünü yerine getirmezse bağışçı, verdiği meblağı yasal faiziyle birlikte talep edebilir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2024 tarihli güncel bir kararında da bu ayrım açıkça vurgulanmış; mecburi hizmet yükümlülüğü içeren burs ödemelerinin koşulsuz bağış olarak değerlendirilemeyeceği karar altına alınmıştır.

Sözleşmenin Tarafları Kimler Olabilir?

Uygulamada karşımıza çıkan başlıca taraf kombinasyonları şunlardır:

• Özel şirket – Öğrenci: Genellikle insan kaynağı yetiştirme amacı taşır.
• Vakıf/Dernek – Öğrenci: Sosyal yardım amaçlı, çoğunlukla geri ödemesizdir.
• Gerçek kişi hayırsever – Öğrenci: Kişisel bağışlama ilişkisi niteliğindedir.
• Kamu kurumu – Öğrenci: KYK dışında, bakanlıkların özel burs programları (bu yazının kapsamı dışındadır).

Özellikle şirket-öğrenci ilişkisinde, mezuniyet sonrası istihdam taahhüdü verildiğinde, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesindeki bildirim süreleri ve kıdem hesaplamalarıyla ileride karşı karşıya kalmamak için bursluluk döneminin hizmet süresine dahil edilip edilmeyeceği sözleşmede net biçimde yazılmalıdır.

Burs (Eğitim Desteği) Sözleşmesinde Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar

Bir burs sözleşmesinin ileride ihtilaf çıktığında mahkeme önünde "işine yarayan" bir belge olabilmesi için içermesi gereken asgari unsurlar vardır. Son dönemde artan başvurularda gördüğümüz üzere, sözleşmelerin büyük çoğunluğu internetten indirilen şablonlarla hazırlanıyor ve kritik hükümlerden yoksun kalıyor. Oysa sağlam bir metnin omurgası şu kalemlerden oluşmalıdır:

1. Tarafların kimlik bilgileri: T.C. kimlik numarası, vergi kimlik numarası, tebligata elverişli adres ve iletişim bilgileri.
2. Bursun konusu ve miktarı: Aylık tutar, ödeme dönemi, yıllık artış oranı (TÜFE bağlantılı olabilir).
3. Bursun süresi: Hangi öğretim yılları boyunca, hangi aylarda ödeneceği (9 ay mı, 12 ay mı?).
4. Başarı koşulu: Minimum not ortalaması, sınıf tekrarı durumu, devamsızlık sınırı.
5. Mecburi hizmet yükümlülüğü: Varsa, süresi ve başlangıç tarihi.
6. Geri ödeme şartları: Hangi koşullarda geri ödeme yapılacağı, faiz oranı.
7. Fesih ve cayma hakları: Hangi nedenlerle sözleşmenin sona erdirilebileceği.
8. Uyuşmazlık çözüm yeri: Yetkili mahkeme ve tahkim şartı (tercih edilirse).

Bu unsurların her birinin ayrı ayrı ve net hükümlerle düzenlenmesi, sözleşmenin ileride yorumlanması gereken muğlak ifadelerle dolu olmasının önüne geçer. Özellikle geri ödeme hükümlerinin muğlak bırakılması, bizim deneyimimize göre en çok dava konusu yapılan alan.

Mecburi Hizmet ve Geri Ödeme Klozları: Hassas Dengeler

Şirketlerin en çok merak ettiği konu bu başlık altında yatıyor. Bir öğrenciye 4 yıl boyunca aylık burs veren şirket, mezuniyet sonrası öğrencinin rakip firmaya geçmesini engelleyebilir mi? Kısa cevap: Evet, ancak ölçülü koşullarla.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2025 tarihli emsal kararında, mecburi hizmet süresinin burs süresinin iki katını aşmaması gerektiği, bu oranı aşan sürelerin "aşırı yararlanma" niteliğinde sayılarak TBK'nın 27. maddesi kapsamında kısmen geçersiz kabul edileceği vurgulanmıştır. Yani 2 yıl burs verip 10 yıl mecburi hizmet isteyen bir sözleşme hükmü mahkemede büyük olasılıkla ayakta kalmayacaktır.

Geri ödeme klozlarında ise 6098 sayılı TBK'nın 88. maddesi uyarınca yasal faiz oranı uygulanabileceği gibi, taraflar bunu aşan bir oran da kararlaştırabilir; ancak TBK'nın 182. maddesindeki cezai şart hükümleri dikkate alınarak aşırı oranların hakim tarafından indirilebileceği unutulmamalıdır.

Geri Ödeme Hesaplamasında Örnek Bir Tablo

Aşağıdaki tablo, 2026 yılında tipik bir Burs (Eğitim Desteği) Sözleşmesi kapsamında mecburi hizmetin kısmen yerine getirilmesi durumunda uygulanabilecek oransal geri ödeme modelini göstermektedir:

Mecburi Hizmet Süresi	Tamamlanan Süre	Geri Ödenmesi Gereken Oran	Yasal Faiz Başlangıcı
24 ay	0 ay	%100	Fesih tarihi
24 ay	6 ay	%75	Fesih tarihi
24 ay	12 ay	%50	Fesih tarihi
24 ay	18 ay	%25	Fesih tarihi
24 ay	24 ay	%0 (Tamamlanmış)	—

Oransal geri ödeme modeli, hem öğrenciyi hem bağışçıyı koruduğu için Yargıtay'ın son dönem içtihatlarında da "hakkaniyete uygun" olarak kabul görüyor. "Ya hep ya hiç" mantığıyla yazılmış klozlar ise genellikle mahkemede düşürülüyor.

Vergi Boyutu: Burslar Gelir Vergisinden Muaf Mı?

Bu soru, danışanlarımızın neredeyse tamamının ilk saatte sorduğu bir konu. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 28. maddesi, tahsil ve tatbikat ödemeleri ile muafiyetleri düzenler. Bu madde uyarınca:

• Resmi ve özel müesseselerden eğitim amaçlı verilen burslar, belirli koşullarla gelir vergisinden muaftır.
• Muafiyetin uygulanabilmesi için bursun süreklilik arz etmesi ve doğrudan öğrenciye ödenmesi aranır.
• Mecburi hizmet karşılığı verilen burslar da Maliye İdaresi'nin 2023 tarihli özelgesinde de belirtildiği üzere, belirli sınırlar içinde muafiyet kapsamına girebilir.

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın resmi sitesinden (gib.gov.tr) güncel özelgelere ulaşabilirsiniz. Kurumlar Vergisi açısından ise 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesi, belirli şartları taşıyan burs ödemelerinin kurum kazancından indirilebileceğini düzenler — bu, şirketler için ciddi bir avantaj sağlar. Detaylı bilgi için mevzuat.gov.tr üzerinden ilgili Kanun metnine bakmanızı öneririz.

Sözleşmenin Şekli, İspat Gücü ve Noter Onayı

Burs sözleşmesi için kanunen öngörülen özel bir şekil şartı bulunmamaktadır; yani sözlü bile geçerli sayılabilir. Ancak şunu mesleki pratikte defalarca gözlemledik: İspat kolaylığı açısından en azından adi yazılı şekilde düzenlenmesi, ideali ise noter huzurunda imzalanması büyük fark yaratıyor.

Özellikle geri ödeme taahhüdü içeren sözleşmelerde, öğrencinin gelecekte itiraz ihtimalini minimize etmek için noter onaylı düzenleme yoluna gidilmesi tavsiye edilir. 2026 yılı itibariyle noter harçları aşağıdaki gibidir:

İşlem Türü	Yaklaşık Harç/Ücret (2026)	Ek Damga Vergisi
Adi yazılı sözleşme (imzalı)	Harç yok	Binde 9,48
Noter huzurunda düzenleme	Değer üzerinden nispi harç	Dahil
Noter onaylı (imza onayı)	Sabit ücret (~500-800 TL aralığında)	Ayrıca ödenir

Güncel harç tarifelerini Türkiye Noterler Birliği'nin resmi sitesinden (tnb.org.tr) teyit etmenizi öneriyoruz, zira yıl başlarında değişiklikler olabiliyor.

Dikkat Edilmesi Gereken Pratik Hususlar

On beş yıllık pratiğimizde, sözleşmeler yüzünden mahkemeye düşen olayların ortak noktaları oldukça benzer. İşte en sık karşılaşılan hataları önlemek için listemiz:

1. Başarı kriterini çok katı belirlemeyin: "4 üzerinden en az 3.5 not ortalaması" gibi bir şart, öğrenciyi baştan psikolojik baskı altına alır ve feshe gerekçe yaratır. 2.50 veya 3.00 gibi makul bir eşik daha sağlıklıdır.
2. Sağlık ve mücbir sebep istisnası ekleyin: Öğrencinin uzun süreli hastalığı, askerlik, ailevi olağanüstü durumlar için sözleşmenin askıya alınabileceği hükmü mutlaka yer almalı.
3. Bursun ödenme kanalını net belirleyin: Öğrenci adına açılmış banka hesabına havale/EFT yoluyla yapılacağını yazın; elden teslim ispat güçlüğü yaratır.
4. Vergi stopajı sorumluluğunu netleştirin: Eğer muafiyet kapsamı dışında bir ödeme yapılacaksa, stopajdan kimin sorumlu olacağı yazılmalı.
5. KVKK uyumunu unutmayın: Öğrencinin not belgesi, sağlık durumu gibi kişisel verilerinin işlenmesi için 6698 sayılı Kanun kapsamında ayrıca aydınlatma metni ve açık rıza alınmalıdır.
6. Rekabet yasağını ayrı düzenleyin: Mezuniyet sonrası rakip firmada çalışma yasağı getirilecekse, TBK m. 444-447 kapsamında ayrı bir rekabet yasağı sözleşmesi yapmak daha güvenli.

Sözleşmenizi hazırladıktan sonra içeriğinin eksiksiz olup olmadığını kontrol etmek için sözleşme analiz aracımızdan faydalanabilirsiniz; araç, risk içeren veya eksik klozları otomatik olarak işaretliyor. Kendi özel durumunuza özel bir metin hazırlatmak isterseniz iletişim sayfamız üzerinden danışma talebinde bulunabilirsiniz.

Sözleşme Sona Erme Nedenleri ve Fesih Usulü

Eğitim desteği ilişkisi kendiliğinden (mezuniyet, bursun süresinin dolması) sona erebileceği gibi, tarafların iradesiyle de fesih söz konusu olabilir. Sözleşmede açıkça düzenlenmesi gereken fesih nedenleri:

• Öğrencinin okuldan ilişiğinin kesilmesi
• Belirlenen başarı şartının iki dönem üst üste sağlanamaması
• Bağışçının mali gücünün bursu sürdürmeye elverişsiz hale gelmesi (iflas, tasfiye)
• Öğrencinin yurtdışında eğitime geçmesi (sözleşmeye aykırı ise)
• Tarafların karşılıklı anlaşması (ikale)

Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve noter veya iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilmesi, ispat açısından büyük önem taşır. UYAP üzerinden güvenli elektronik imzalı bildirim de giderek yaygınlaşıyor; uyap.gov.tr üzerinden e-Tebligat seçeneklerini inceleyebilirsiniz.