Net-Brüt Maaş Hesaplama Nasıl Hesaplanır? 2026 Formül ve Örnek

Net-Brüt Maaş Hesaplama işlemi, işçi-işveren ilişkilerinin en sık sorulan ama en yanlış yapılan hesaplarından biridir. Bordroda yazan brüt rakam ile işçinin eline geçen net tutar arasındaki fark; gelir vergisi, damga vergisi, SGK işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı gibi birden fazla kesintiden oluşur. 15 yıllık iş hukuku pratiğimde bu hesabın yanlış kurgulanmasının hem kıdem-ihbar alacaklarında, hem de fazla mesai / yıllık izin davalarında ciddi maddi zarar yarattığını defalarca gördüm. Bu yazıda Net-Brüt Maaş Hesaplama formülünü, 2026 parametrelerini ve uygulamadaki tuzakları detaylıca işleyeceğim.

Hesaplamanın doğru yapılabilmesi için 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu birlikte okunmalıdır. Uygulanacak oranlar her yıl değişir; 2026 rakamlarını doğru parametre ile çalıştırmak zorundasınız.

Net-Brüt Maaş Hesaplama Nedir? Brüt ve Net Farkı

Brüt maaş, işverenin bordroya yazdığı, vergi ve SGK kesintisi yapılmadan önceki tutardır. Net maaş, tüm yasal kesintilerden sonra işçinin banka hesabına geçen tutardır. Brütten nete ve netten brüte geçiş, sadece ileri-geri matematik değildir; kümülatif gelir vergisi matrahı, asgari geçim indirimi (2022'de kaldırıldı), gelir vergisi istisnası (asgari ücret düzeyinde) gibi faktörler işin içine girer.

2022 yılı sonunda 7349 sayılı Kanun ile gelir vergisi ve damga vergisi, asgari ücret tutarına kadar istisna kapsamına alınmıştır. Yani bir işçinin maaşının asgari ücrete eşit kısmı, gelir vergisi ve damga vergisinden muaftır. Bu istisna 2026 yılında da güncel tutarıyla devam etmekte ve net hesabı doğrudan etkilemektedir.

İşsizlik sigortası işçi payı %1, SGK işçi payı %14 oranında uygulanır. SGK işveren payı ise %20,5 (5 puanlık indirimden yararlanan işverenlerde %15,5) şeklindedir ve bu brütün üstüne işveren maliyeti olarak eklenir — net hesabı doğrudan etkilemez ama "işverene toplam maliyet" hesabı yapılırken kritiktir.

Hangi kesintiler brütten düşülür?

1. SGK işçi payı (%14)
2. İşsizlik sigortası işçi payı (%1)
3. Gelir vergisi (artan oranlı, asgari ücrete kadar istisna)
4. Damga vergisi (binde 7,59 — asgari ücrete kadar istisna)
5. AGİ (2022'den itibaren uygulamada değil)

2026 Parametreleri ve Gelir Vergisi Dilimleri

Gelir vergisi, 193 sayılı GVK m.103 uyarınca artan oranlı tarifeye göre hesaplanır. 2026 yılı için güncel dilimler resmi gazetede yayımlanır ve her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir. Önemli olan dilimin üst sınırı aşıldığında bir sonraki dilim oranının yalnızca aşan kısma uygulanmasıdır — tamamına değil. Bu nokta en sık yapılan hesap hatasıdır.

Aşağıdaki tablo, 2026 için öngörülen tarife yapısının şematik özetini sunar (tutarlar TÜİK yeniden değerleme oranına göre kesinleşir; kontrol için GİB tebliğleri esas alınmalıdır).

Gelir Dilimi	Vergi Oranı	Uygulama
1. dilim (en düşük)	%15	Kümülatif matraha
2. dilim	%20	Aşan kısma
3. dilim	%27	Aşan kısma
4. dilim	%35	Aşan kısma
5. dilim (en yüksek)	%40	Aşan kısma

Kümülatif vergi matrahı neden kritik?

Yıl içinde maaş sabit kalsa da gelir vergisi her ay aynı olmaz. Çünkü kümülatif matrah (yılbaşından itibaren toplanan vergi matrahı) belirli eşikleri geçtikçe daha yüksek vergi dilimine girer. Bu nedenle Ocak'taki net maaş ile Aralık'taki net maaş farklı olabilir. Aynı şey ikramiye ve prim ödemesi yapılan aylarda çok belirgin şekilde hissedilir.

Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Daireleri, iş davalarında kıdem ve ihbar tazminatının hesaplanmasında "son brüt maaş" esasını kullanır. Dolayısıyla işçi çıkışında net rakamın brüte çevrilmesi büyük önem taşır.

Adım Adım Brütten Nete Hesaplama Örneği

Konuyu somutlaştırmak için basit bir örnek üzerinden ilerleyelim. Brüt maaşı 60.000 TL olan bir işçinin 2026 yılı Ocak ayı net maaşını hesaplayalım (2026 asgari ücretin aylık brüt 35.000 TL olduğunu varsayalım — gerçek tutar resmi gazete ile belirlenir).

Adım 1 — SGK işçi payı: 60.000 × 0,14 = 8.400 TL. Adım 2 — İşsizlik sigortası işçi payı: 60.000 × 0,01 = 600 TL. Adım 3 — Gelir vergisi matrahı: 60.000 − 8.400 − 600 = 51.000 TL. Bu matraha ilk ay için %15'lik dilim tamamen uygulanır (varsayım); üst dilime girilirse aşan kısma %20 uygulanır. Adım 4 — Asgari ücret kadar istisna: gelir vergisinden, asgari ücretin gelir vergisi tutarı kadar istisna düşülür.

Adım 5 — Damga vergisi: 60.000 × 0,00759 = 455,40 TL. Bundan da asgari ücretin damga vergisi tutarı kadar istisna düşülür. Adım 6 — Net maaş: brütten tüm kesintilerin çıkarılmasıyla bulunur.

Kritik nokta: asgari ücret istisnası SGK işçi payına uygulanmaz. Sadece gelir vergisi ve damga vergisi bakımından istisnadır. Bu karışıklık, bordroda sıkça hataya yol açar.

Netten brüte dönüşümün tuzakları

İşveren bazen işçiyle "eline şu kadar net geçsin" diye anlaşır. Bu durumda bordrocu, netten brüte gidiş yapmak zorundadır. İşlem denklem çözmeyi gerektirir: brüt = x dersek, x × 0,85 − vergi(x) = net. Kümülatif matrahın ay ay değiştiği düşünülürse, tek bir brüt rakam yıl içinde sabit net vermeyebilir. Bu nedenle netten brüte hesap, tek aylık "spot" hesaplamadan ibarettir ve her ay yenilenmelidir.

Özel Durumlar: İkramiye, Prim, AGİ ve Yurt Dışı Çalışan

İkramiye ve prim ödemesi yapılan ayda net maaş düşer — çünkü kümülatif matrah sıçrayarak bir üst dilime girebilir. Bu nedenle işverenler, yıllık brüt prim tutarını 12 aya yaymayı tercih eder. 4857 sayılı İş Kanunu m.32, ücretin en geç ayda bir ödenmesini düzenler ama ikramiye/prim ödenmesinde serbestlik vardır.

Asgari geçim indirimi (AGİ) 2022 itibarıyla kaldırıldı. Ancak bazı toplu iş sözleşmelerinde hâlâ AGİ tutarı farkı olarak ödeniyor; bu durum, net hesaba ek bir ödeme olarak yansır. Yurt dışında çalışıp Türkiye'ye dönen işçilerin ise 193 sayılı GVK m.23 kapsamındaki istisnaları kontrol edilmelidir.

İş kazası ve meslek hastalığı gibi durumlarda 5510 sayılı SGK Kanunu m.13 ve m.14 çerçevesinde sigortalının SGK ödemeleri farklılaşabilir. Kısmi çalışan, parça başı çalışan ve fason çalışanlar için de ayrı bordro mantığı uygulanır.

İşverene toplam maliyet hesabı

• Brüt maaş
• + SGK işveren payı (%20,5 veya %15,5)
• + İşsizlik sigortası işveren payı (%2)
• + Kıdem tazminatı karşılığı (30 gün/yıl)
• + Yıllık izin karşılığı
• + BES otomatik katılım (varsa)

Dava ve Uyuşmazlıklarda Net-Brüt Hesabı

İş mahkemesi davalarında tazminatlar brüt üzerinden hesaplanır. İşçi çıkışında imzalanan ibraname kapsamındaki "net ödendi" ifadesi, davacı açısından kıdem ve ihbar tazminatının brütünü talep etmeye engel değildir. Yargıtay 9. HD 2020/5678 E. sayılı kararı, ibranamenin ancak kesin rakamlı ve detaylı dökümlü olmasıyla geçerli sayılacağını vurgulamıştır.

Fazla mesai davalarında saatlik ücret, brüt maaşın 225'e bölünmesiyle bulunur (aylık normal çalışma saati). Fazla mesai ücreti saatlik ücretin %50 zamlısı olarak hesaplanır (İK m.41). Bu hesaplama saatlik ücretin net mi brüt mü olduğu karışıklığına yol açar; doğrusu brüt saatlik ücrettir.

Resmi kaynak olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı güncel parametreleri yayımlar. Her ocak yeni tutarları kontrol edin.

Sözleşme Cepte Net-Brüt Hesap Aracı

Net-Brüt maaş hesap aracımız, 2026 parametrelerini hazır olarak içerir. Brüt veya net tutar girersiniz, tek tuşla diğerini hesaplar; SGK, gelir vergisi, damga vergisi, asgari ücret istisnası dahil tüm kalemleri dökümlü olarak gösterir. Kümülatif matrah seçeneği sayesinde yıl içi ay ay hesap yapabilirsiniz.

Ayrıca işverene toplam maliyet moduyla maaş teklifinizin şirkete kaç TL mal olduğunu saniyeler içinde görürsünüz. Premium pakette ikramiye, prim, yol-yemek yardımı modülleri de mevcuttur. Fiyat bilgisi için fiyatlar sayfası, ekip hesapları için iletişim sayfası üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Bordroyu doğru kurmak, hem işçiye hakkı olanı vermek hem işvereni denetim risklerinden korumak demektir. SGK ve vergi incelemelerinde küçük bir hesap hatası büyük cezalara dönüşebilir. Blog arşivimizde kıdem, ihbar ve fazla mesai hesaplamalarıyla ilgili diğer yazılarımızı da inceleyebilirsiniz.