Ölüm (Dul/Yetim) Aylığı Paylaşımı Nasıl Hesaplanır? 2026 Formül ve Örnek

Ölüm aylığı ya da halk arasındaki adıyla dul ve yetim aylığı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.32 ve devamı hükümleri uyarınca vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan emekli aylığıdır. Ölüm aylığı eş, çocuk, anne ve baba olmak üzere hak sahipleri arasında belirlenmiş oranlarla paylaştırılır. Bu aylık, sigortalının ailesinin ekonomik güvencesini sağlamaya yönelik önemli bir sosyal koruma mekanizmasıdır.

On beş yıllık sosyal güvenlik hukuku pratiğimde gözlemlediğim en yaygın soru, ölüm aylığının kim, hangi koşulla ve hangi oranda alacağıdır. Sigortalının sağlığında yapacağı planlama ve hak sahiplerinin doğru dokümantasyonu süreci hızlandırır. Bu rehberde ölüm aylığı paylaşımının nasıl hesaplandığını, hak sahiplerinin tespitini ve 2026 yılı için örnek hesaplamayı detaylı olarak ele alacağım.

Ölüm Aylığı Hakkı ve Hukuki Dayanak

Ölüm aylığı hakkı 5510 sayılı Kanun m.32 hükmünde düzenlenmiştir. Vefat eden sigortalının hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi için iki temel koşul aranır. Birincisi en az 1.800 prim gün sayısı, ikincisi ise sigortalının ölümü halinde hak sahiplerinin belirli statüde bulunmasıdır. Koşullar sağlandığında hak sahiplerine aylık paylaştırılır.

5510 sayılı Kanun m.34 uyarınca ölüm aylığından yararlanacak hak sahipleri; eş, çocuklar (belirli koşullarla) ile anne ve babadır. Her hak sahibinin belirli bir miktar alması, belirli koşulların karşılanmasına bağlıdır. Eşin çalışması, çocukların yaş ve öğrenim durumu, anne baba için ekonomik bağımlılık gibi unsurlar hak sahipliğini etkiler.

Hak sahiplerinin aylık paylaşımı 5510 sayılı Kanun m.34 ve SGK tebliğleri ile detaylı biçimde düzenlenmiştir. Genel kural, aylığın hak sahipleri arasında Kanun'da belirlenen oranlarda paylaştırılmasıdır. Bazı hallerde oranlar yeniden düzenlenir; özellikle yetim aylığı alan çocukların evlilik veya mezuniyet gibi yaşam değişiklikleri tüm paylara etki edebilir.

Ölüm Aylığı Hak Sahipleri ve Paylaşım Oranları

Ölüm aylığı paylaşımında farklı hak sahipleri için farklı oranlar uygulanır. 5510 sayılı Kanun m.34 uyarınca, sigortalının çocuğu bulunan eş için aylığın yüzde 50'si, çocuğu bulunmayan ancak tek başına aylık alan eş için yüzde 75 oran belirlenmiştir. Yetim kalan her bir çocuk için yüzde 25 oran kullanılır.

Hak sahiplerinin toplam payı aylığın tamamını geçemez. Hak sahiplerinin oranları toplamının yüzde 100'ü aşması halinde 5510 sayılı Kanun m.34/3 uyarınca oranlar orantılı olarak düşürülür. Bu durum özellikle eş ve birden fazla çocuğun birlikte hak sahibi olduğu durumlarda ortaya çıkar ve kanunda öngörülen pay kesintileri uygulanır.

Anne ve baba için hak sahipliği 5510 sayılı Kanun m.34 uyarınca farklı koşullara bağlıdır. Sigortalının ölüm tarihinde kendisinden bakmakla yükümlü olduğu anne veya baba için yüzde 25 oran geçerlidir. Ancak anne baba aylık alabilmesi için başka geliri ve aylığı olmaması, sigortalıya ekonomik olarak bağımlı olması ve 65 yaşını doldurmuş olması aranır.

Ölüm Aylığı Hesaplama Formülü ve Örnek

Ölüm aylığının toplam tutarı, sigortalının sağlığında hak kazandığı emekli aylığı üzerinden hesaplanır. 5510 sayılı Kanun m.32/3 uyarınca sigortalı ölüm tarihinde malul ya da yaşlılık aylığı alıyorsa bu aylık üzerinden; almıyorsa emekli olmuş olsaydı bağlanacak aylık tutarı esas alınır. Ortalama aylık kazanç ve prim gün sayısı üzerinden aylık bağlama oranı ile aylık tutar belirlenir.

Somut örnek üzerinden gidelim. Vefat eden sigortalı için hesaplanan teorik emekli aylığı 15.000 TL olsun. Geride çalışmayan eş ve iki çocuk bırakmış olduğunu varsayalım. Eş için yüzde 50 (7.500 TL), her çocuk için yüzde 25 (2 x 3.750 = 7.500 TL) pay öngörülür. Toplam pay yüzde 100 olur; yani hak sahipleri aylığın tamamını paylaşır. Eş 7.500 TL, her çocuk 3.750 TL aylık alır.

Eş çalışıyorsa payı yüzde 50 olur ancak "çalışan eş" statüsü belirli özel hükümleri etkiler. 5510 sayılı Kanun m.34/1 uyarınca çalışan eş yine aylık alabilir; ancak kendi statüsünden gelecekte emekli aylığı bağlandığında ölüm aylığı ile kendi emekli aylığı çakışırsa 5510 sayılı Kanun m.54 kapsamında tek aylık seçeneği uygulanır.

Yetim Aylığı Alacak Çocukların Koşulları

Yetim aylığı 5510 sayılı Kanun m.34/3 uyarınca vefat eden sigortalının çocuklarına bağlanan aylıktır. Çocukların yetim aylığı alabilmesi için belirli koşulları sağlaması gerekir. Yaş, öğrenim, evlilik ve çalışma durumu bu koşulları belirler.

• 18 yaşından küçük tüm çocuklar yetim aylığı alır
• Lise ve dengi okullarda öğrenim gören çocuklar 20 yaşına kadar
• Yükseköğrenim gören çocuklar 25 yaşına kadar
• Malul çocuklar yaşları ne olursa olsun
• Kız çocukları evlenmedikleri sürece (sınırsız süre)
• Çalışmaya başlayan çocukların aylığı kesilir
• Evlenen kız çocukları için aylık kesilir, boşanma halinde yeniden başlar

Yetim aylığı alan çocuklar eğitim durumunu yıllık olarak SGK'ya belgelemekle yükümlüdür. Öğrenci belgesi ibraz edilmeyen dönemler için aylık ödemesi durdurulur. Belge sonrasında geriye dönük ödeme yapılabilir. Detaylar için özellikler sayfamıza göz atabilirsiniz.

Malul çocuk kavramı 5510 sayılı Kanun çerçevesinde önemlidir. 18 yaşından önce çalışma gücünün yüzde 60 ve üzerinde kaybı tespit edilen çocuklar, yaşları ne olursa olsun yetim aylığı almaya devam eder. Malullük tespiti Sağlık Bakanlığı'na bağlı yetkili hastanelerden alınan sağlık kurulu raporu ile yapılır.

Paylaşım Senaryoları Tablosu

Aşağıdaki tablo farklı hak sahibi kombinasyonlarına göre oran ve paylaşımı özetlemektedir.

Hak Sahibi Durumu	Eş Payı	Çocuk Payı (her biri)	Anne/Baba Payı
Eş tek başına (çocuksuz)	%75	-	-
Eş + 1 çocuk	%50	%25	-
Eş + 2 çocuk	%50	%25 (her biri)	-
Eş + 3 çocuk	%50	%25 (orantılı indirim)	-
Sadece çocuklar	-	%50 (tek), her biri eşit	-
Eş + anne veya baba	%75	-	%25
Sadece anne/baba	-	-	%25-%50

Tabloda görüldüğü üzere hak sahibi kombinasyonu, her bireyin alacağı aylık tutarını belirler. Paylaşım oranlarının toplamı yüzde 100'ü aştığında orantılı indirim uygulanır. Yüzde 100'ü aşmayan durumlarda kalan pay başka hak sahibine aktarılmaz; ödenmez.

Başvuru Süreci ve Belgeler

Ölüm aylığı başvurusu vefat eden sigortalının bağlı olduğu SGK il müdürlüğüne ya da e-Devlet üzerinden yapılır. Hak sahipleri vefat tarihinden itibaren 5 yıl içinde başvuru yapmalıdır. 5510 sayılı Kanun m.33 uyarınca daha sonra yapılan başvurularda geçmişe dönük ödeme yapılmaz; aylık sadece başvuru tarihinden itibaren başlar.

Başvuru için gerekli belgeler arasında vefat eden sigortalının ölüm belgesi, mirasçılık belgesi, hak sahiplerinin nüfus cüzdanı fotokopileri, öğrenci belgesi (öğrenim gören çocuklar için), evlenme/boşanma belgesi (kız çocukları için), çalışma durumu belgesi, engellilik raporu (malul çocuklar için) bulunur.

SGK, başvuru sonrası belgeleri inceleyerek hak sahipliğini değerlendirir. Uygun bulunduğunda aylık bağlama kararı verir ve başvuru tarihini takip eden ay başından itibaren aylık ödemeye başlar. Hak sahiplerinin banka hesap bilgileri de başvuru sırasında beyan edilmelidir. Fiyatlar sayfamızdan sosyal güvenlik danışmanlık paketlerimize ulaşabilirsiniz.

Aylık Paylaşımında Değişiklikler

Ölüm aylığı paylaşımı sabit değildir; hak sahiplerinin durumundaki değişiklikler paylaşımı etkiler. 5510 sayılı Kanun m.34 uyarınca bir hak sahibinin aylığı kesildiğinde ya da yeni bir hak sahibi doğduğunda paylaşım yeniden hesaplanır. Bu durum, diğer hak sahiplerinin paylarını artırabilir ya da orantılı indirim nedeniyle düşürebilir.

Örnek olarak eş ve iki çocuğu bulunan bir ailede çocuklardan birinin mezun olup çalışmaya başlaması halinde onun aylığı kesilir. Kalan pay diğer hak sahipleri arasında yeniden paylaşılır. Eşin payı yüzde 50'den yüzde 75'e yükselebilir; diğer çocuğun payı yüzde 25 olarak devam eder.

Eşin yeniden evlenmesi durumunda 5510 sayılı Kanun m.34/5 uyarınca aylığı kesilir. Ancak "evlenme ödeneği" adı altında iki yıllık peşin aylık tutarında bir ödeme yapılır. Bu ödeme, eşin ekonomik geçişini kolaylaştırmak için tasarlanmış bir sosyal koruma mekanizmasıdır.

Ölüm Aylığı ile Diğer Aylıkların Çakışması

Hak sahibi birden fazla aylıkla karşılaştığında 5510 sayılı Kanun m.54 uyarınca aylıkların çakışması kuralları devreye girer. Genel kural, hak sahibinin kendi hakkını tercih ederek en yüksek aylığı seçmesidir; diğer aylıklar durdurulur. Ancak bazı haller özel düzenlemelere tabidir.

Kız çocukları için özel bir durum bulunur. 5510 sayılı Kanun m.54/1-a uyarınca kız çocuğu hem anne hem de babadan ölüm aylığı alabilir. Bu iki aylığın birlikte alınması, diğer bazı çakışma kurallarının istisnasıdır. Ayrıca kendi çalışması sonucunda aylık aldığında genellikle tek aylık seçeneği uygulanır.

Eş için çakışma daha karmaşıktır. Eş hem kendi emekli aylığını hem de vefat eden eşin ölüm aylığını tercih edebilir; ancak ikisini aynı anda alamaz. Tercih, aylık tutarları karşılaştırılarak yapılmalıdır. Kendi emekli aylığı daha yüksekse onu seçmek genelde avantajlıdır. Sorularınız için iletişim sayfamıza yazabilirsiniz.