Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvurmak İstiyorum — Haklarınız ve Yapmanız Gerekenler (2026)

Sigorta şirketi ile yaşanan uyuşmazlıkların klasik çözüm yolu mahkemedir; ancak 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 ile kurulan Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklara çok daha hızlı ve uzmanlık içeren bir çözüm mekanizması sunar. Trafik kazası, kasko, konut, sağlık, hayat veya bireysel emeklilik gibi hemen hemen tüm sigorta ürünlerinden doğan uyuşmazlıklar bu mekanizmaya götürülebilir.

Sigorta uyuşmazlıklarında onbeş yılı aşkın uygulama tecrübemle söyleyebilirim ki, sigortalıların büyük çoğunluğu Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmak yerine hemen mahkeme yoluna başvuruyor ve beklenenden çok daha uzun süren bir dava süreciyle karşılaşıyor. Oysa Tahkim Komisyonu kararları 5684 sayılı Kanun m.30/12 uyarınca 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamında ilam niteliğinde belge sayılır ve doğrudan icra takibine konu edilebilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu'nun Hukuki Zemini

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30, Türkiye Sigorta Birliği bünyesinde bağımsız bir Sigorta Tahkim Komisyonu kurulmasını öngörmüştür. Komisyonun amacı, sigorta ettiren/sigortalı/lehdar/hak sahibi ile sigorta şirketi arasındaki uyuşmazlıkları hızlı ve düşük maliyetli biçimde çözmektir. Komisyon kararları, 6100 sayılı HMK'nın ilgili hükümleri ve 5684 sayılı Kanun'un özel düzenlemeleri çerçevesinde bağlayıcıdır.

Tahkim Komisyonu'na başvuru yapılabilmesi için sigorta şirketinin Komisyon sistemine üye olması gerekir; 2024 itibarıyla Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin neredeyse tamamı üyedir. Üye olmayan şirketlerle uyuşmazlıklarda bu yol kapalıdır ve doğrudan mahkemeye başvurulur. Üyelik durumu sigortatahkim.org.tr üzerinden sorgulanır.

Komisyonda görev yapan hakemler, 5684 sayılı Kanun m.30/10 uyarınca alanında uzman hukukçular ve sigorta uzmanlarından oluşur. Hakem kararları tek hakimli veya üç hakimli kurullarla verilir. Tek hakim değerlendirmesi 15.000 TL'nin altındaki, üç hakim değerlendirmesi ise bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda yapılır. Parasal sınırlar her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından güncellenir.

Hangi Uyuşmazlıklar Komisyona Götürülebilir?

Sigorta sözleşmesinden doğan para veya tazminat uyuşmazlıkları Tahkim Komisyonu yetkisindedir. Aşağıdaki uyuşmazlık tipleri yaygın olarak Komisyon'a götürülür.

• Trafik sigortası uyuşmazlıkları: kusur oranı, tazminat tutarı, değer kaybı
• Kasko sigortası: hasar miktarı, pert (tam hasar) kararı, poliçe teminatı kapsamı
• Konut sigortası: yangın, hırsızlık, sel gibi risklerden doğan tazminat talepleri
• Sağlık sigortası: tedavi masrafları, teminat dışı sayılan işlemler
• Hayat sigortası: lehdar ödemeleri, riziko gerçekleşmesi durumu
• Bireysel emeklilik: birikim hesabı uyuşmazlıkları, stopaj iadesi
• Seyahat sigortası: yurt dışı sağlık masrafları, iade talepleri
• Mesleki sorumluluk sigortası: poliçe kapsamı ve tazminat tutarı
• Değer kaybı alacakları (trafik sigortası kapsamında 2918 s.lı KTK m.90)

Tahkim Komisyonu'nun yetki alanı dışında kalan uyuşmazlıklar da vardır. Sigorta şirketi aleyhine manevi tazminat talepleri, sigorta sözleşmesinin geçersizliği davaları, mevzuatsal uyuşmazlıklar (SEDDK kararlarına karşı iptal davaları) Komisyon yetkisinde değildir ve ticaret mahkemesine veya idare mahkemesine başvurulur.

Başvuru Öncesi Ön Koşul

5684 sayılı Kanun m.30 uyarınca Komisyon'a başvuru yapabilmek için önce sigorta şirketine yazılı olarak başvurmuş olmak ve cevap süresini beklemek zorunludur. Sigorta şirketine yapılacak başvuru KEP, noter ihtarı veya iadeli taahhütlü posta ile yazılı olarak yapılmalıdır. Şirketin on beş iş günü içinde cevap vermemesi veya cevabın yetersiz olması halinde Komisyon'a başvuru yolu açılır.

Bu ön koşul esas olarak iki amaca hizmet eder: sigorta şirketine dostane çözüm fırsatı verir ve Komisyon'un gereksiz başvurularla yüklenmesini önler. Ön başvurudan sonuç alınmadan yapılan Komisyon başvuruları usulden reddedilir. Ön başvuru dilekçesinde mutlaka sigorta poliçe numarası, uyuşmazlık konusu ve talep edilen tutar bulunmalıdır.

Aşağıdaki tabloda ön başvuru ve Komisyon başvurusu için süreler özetlenmiştir.

Aşama	Süre	İşlem	Dayanak
Sigorta şirketine ön başvuru	15 iş günü cevap	KEP / Noter / İadeli taahhütlü	5684 s.lı Kanun m.30/13
Komisyon başvurusu	Başvuru tarihi + inceleme	sigortatahkim.org.tr / yazılı	5684 s.lı Kanun m.30
Hakem incelemesi	4 ay (uzatılabilir)	Tek hakim / Üç hakim	Sigorta Tahkim Yönetmeliği
Karar ve tebliğ	15 gün tebliğ	UYAP / KEP	7201 s.lı Tebligat K.
İtiraz hakem heyeti	10 gün itiraz süresi	5.000 TL üzeri uyuşmazlıklarda	5684 s.lı Kanun m.30

Başvuru Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar

Tahkim Komisyonu başvuru dilekçesi, online sistem üzerinden ya da yazılı olarak yapılır. Dilekçede aşağıdaki unsurlar eksiksiz yer almalıdır.

• Başvurucunun kimlik bilgileri ve TC kimlik numarası
• Sigorta şirketinin unvanı, MERSİS numarası ve adresi
• Sigorta poliçe numarası, ürün türü ve poliçe dönemi
• Uyuşmazlığın konusu: hasar, tazminat, değer kaybı, sağlık gideri vb.
• Rizikonun gerçekleştiği tarih ve yer
• Talep edilen tutar (TL bazında) ve başlangıç faiz tarihi
• Sigorta şirketine yapılan ön başvuru kopyası ve cevabı (veya cevapsızlık delili)
• Hasar tespit raporu, ekspertiz raporu, fatura, dekont, fotoğraf, tanık listesi
• Kusur oranı (trafik kazaları için) ve tutanak kopyası
• Varsa avukat vekaletnamesi

Başvuruda poliçe numarası yanlış yazıldığında sistem otomatik red verir. Ayrıca ön başvuru belgesinin sunulmaması durumunda dosya işleme alınmaz. 5684 sayılı Kanun m.30/12 uyarınca başvuru ücreti uyuşmazlık tutarının binde beşi seviyesindedir; bu ücret dava açma masrafının çok altındadır ve hak aramayı kolaylaştırır.

Başvuru Süreci ve Karar

Komisyon'a başvuru yapıldıktan sonra hakem ataması gerçekleştirilir. Uyuşmazlık değeri 15.000 TL'nin altındaysa tek hakim atanır; üzerindeyse üç hakimli kurul oluşturulur. Hakem atamasından sonra dosya UYAP üzerinden taraflara tebliğ edilir ve sigorta şirketi yazılı cevap verir. Duruşma gerekli görülürse hakem tarafından çağrı yapılır; çoğu zaman dosya üzerinden karar verilir.

Hakem incelemesi ortalama dört ay içinde sonuçlanır ve bu süre uzatılabilir. Karar yazılı olarak gerekçeli şekilde verilir ve taraflara UYAP üzerinden tebliğ edilir. Kararda talep edilen tutar, kabul edilen tutar, faiz başlangıç tarihi ve yargılama gideri ayrı ayrı gösterilir. Kararın kesinleşmesi için itiraz süresinin dolması beklenir.

5684 sayılı Kanun m.30/12 uyarınca 5.000 TL üzerindeki uyuşmazlıklarda karara karşı on gün içinde itiraz hakem heyetine itiraz edilebilir. 40.000 TL üzerindeki kararlarda ise 6100 sayılı HMK kapsamında ayrıca yargı yolu (temyiz) açıktır. Bu parasal sınırlar ve süreler her yıl güncellenir; Resmi Gazete ve Sermaye Piyasası Düzenleme ve Denetleme Kurulu (SEDDK) güncel duyuruları esas alınmalıdır. Kurumsal müşterilerimize özel sigorta şablonları için özellikler sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

İlk ve en yaygın hata, ön başvuru yapılmadan doğrudan Komisyon'a başvurmaktır. 5684 sayılı Kanun m.30 ve Sigorta Tahkim Yönetmeliği bu ön koşulu açıkça öngörür; sigorta şirketine yazılı başvuru ve on beş iş günlük cevap süresinin beklenmesi şarttır. Ön başvuru olmadığında Komisyon dosyayı reddeder ve süre kayıpları yaşanır.

İkinci hata, zamanaşımı süresinin gözetilmemesidir. 6102 sayılı TTK m.1420 uyarınca sigorta sözleşmesinden doğan alacaklar iki yıllık zamanaşımına tabidir. Trafik sigortası için 2918 sayılı KTK m.109 uyarınca on yıllık özel zamanaşımı geçerlidir. Bu süreler kaçırıldığında Komisyon ve mahkeme zamanaşımı defini kabul eder; başvuru reddedilir.

Üçüncü hata, delillerin yetersiz sunulmasıdır. Komisyon süreci hızlı olduğu için ek delil toplamak için uzun süreye fırsat vermez. Başvuru anında tüm deliller (ekspertiz raporu, tutanak, fatura, fotoğraf, tanık listesi) hazır olmalıdır. Eksik sunulan delil sonradan kabul edilmeyebilir. Detaylı abonelik seçenekleri fiyatlar sayfasında, özel durumlar için iletişim sayfası üzerinden destek alınabilir.

Mahkeme Yolu ile Karşılaştırma

Tahkim Komisyonu ile mahkeme yolu arasında ciddi süre ve maliyet farkları vardır. Ticaret mahkemesinde açılan tipik bir sigorta davası 18-36 ay sürerken, Komisyon süreci ortalama 4-6 ay içinde sonuçlanır. Maliyet açısından da Komisyon ücretleri uyuşmazlık bedelinin binde beşi civarındayken, mahkeme harç ve giderleri yüzde dört ve üzerine çıkabilir. Avukatlık ücretleri iki yolda da ayrıca işler.

Komisyon kararlarının uygulanması da avantaj sağlar: 5684 sayılı Kanun m.30/12 uyarınca karar ilam niteliğinde belge sayılır ve 2004 sayılı İİK m.38 kapsamında doğrudan icra takibine konu edilir. Kararın kesinleşmesinden sonra alacaklı beklemeden icra başlatır. Bu hız, sigortalının kısa sürede tazminata kavuşmasını sağlar.