Davadan Feragat Beyanı (Tutanak) Nasıl Yazılır? Örnek ve Şablon 2026

Davadan feragat beyanı, açtığı davadan vazgeçen davacının mahkemeye sunduğu yazılı ya da duruşma sırasında tutanak altına aldırdığı iradesini ifade eden hukuki belgedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.307 ve devamı hükümleri uyarınca feragat, taraflardan birinin dava konusu talebinden kısmen ya da tamamen vazgeçmesi anlamına gelir ve kesin hüküm doğurur. Feragat beyanının hukuka uygun biçimde düzenlenmesi, davacının haklarını korumak ve ileride açılabilecek yeni bir davayı engellemek açısından kritik önem taşır.

On beş yıllık dava pratiğimde en çok karşılaştığım hata, feragat beyanının acele ile ve hukuki sonuçları değerlendirmeden imzalanmasıdır. 6100 sayılı HMK m.311 uyarınca feragat beyanı mahkemece kabul edildiğinde dava konusu hak üzerinden kesin hüküm oluşur; aynı konuda yeniden dava açma imkânı tamamen ortadan kalkar. Bu rehberde davadan feragat beyanının nasıl yazılacağını, hangi unsurları taşıması gerektiğini ve örnek şablonu ayrıntılı biçimde ele alacağım.

Davadan Feragat Kavramı ve Hukuki Niteliği

Feragat, 6100 sayılı HMK m.307 hükmünde açıkça tanımlanmıştır. Davacının talep sonucundan vazgeçmesi anlamına gelir. Kısmi ya da tam feragat mümkündür. Kısmi feragatte davacı talebinin bir kısmından vazgeçer; tam feragatte talebinin tamamından vazgeçer. Her iki durumda da beyanın geri çekilmesi mümkün değildir; feragat tek taraflı bir irade beyanı olup bağlayıcıdır.

Feragatin hukuki niteliği 6100 sayılı HMK m.311 uyarınca kesin hüküm doğuran bir işlemdir. Feragat kabul edildiğinde mahkeme davanın reddine karar verir ve bu karar kesinleştiğinde aynı konu hakkında yeniden dava açılamaz. Bu yönüyle feragat, davacının en kritik hukuki tasarruflarından biridir ve tam bir iradeyle yapılmalıdır.

Feragat, davadan vazgeçme veya sulh kavramlarından ayrılır. Davadan vazgeçme 6100 sayılı HMK m.123 kapsamında davacının karşı tarafın muvafakati ile davayı geri çekmesidir; kesin hüküm doğurmaz. Sulh ise 6100 sayılı HMK m.313-315 uyarınca tarafların dava konusu üzerinde anlaşarak davayı sonlandırmasıdır; karşılıklı özveri içerir. Feragat ise tek taraflı ve kesin sonuçludur.

Feragat Beyanının Şekil Şartları

Feragat beyanı 6100 sayılı HMK m.309 uyarınca dilekçe ile, duruşma sırasında tutanağa geçirilerek ya da başkaca resmi yolla yapılabilir. Şekil şartları açısından beyanın açık, tereddütsüz ve iradi olması zorunludur. Mahkeme, feragatin davacının gerçek iradesini yansıtıp yansıtmadığını değerlendirir.

Feragat beyanının dilekçe ile yapılması durumunda dilekçede davanın esas numarası, mahkemenin adı, davacının kimlik bilgileri, davalı veya davalılarının kimlik bilgileri, davanın konusu ve feragat edilen talep net biçimde yer almalıdır. Tam feragat mı yoksa kısmi feragat mı söz konusu olduğu açıkça belirtilmelidir; ikili anlam taşıyan ifadelerden kaçınılmalıdır.

Vekil aracılığıyla feragat 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.44 ve 6100 sayılı HMK m.74 hükümleri uyarınca özel yetki gerektirir. Genel vekaletname ile davadan feragat edilemez; vekaletnamede "davadan feragat etme yetkisi" ibaresinin açıkça yer alması şarttır. Aksi halde vekilin yaptığı feragat beyanı geçersizdir ve mahkeme tarafından kabul edilmez.

Feragat Beyanı Örnek Şablonu

Aşağıda tipik bir davadan feragat beyanının ana hatları verilmiştir. Dava türüne ve somut olaya göre uyarlanması gerekir.

T.C. ............ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
Dosya No: ........../.....

DAVACI: ........ (Ad-Soyad), T.C. Kimlik No: ..............., Adres: ........
VEKİLİ: Av. ........
DAVALI: ........ (Ad-Soyad), Adres: ........

KONU: Davadan tamamen feragat beyanımın kabulü talebidir.

AÇIKLAMALAR:
........ tarih ve ......../..... esas sayılı davamızda ........ talep etmiş bulunmaktayım. İşbu dilekçemle; 6100 sayılı HMK m.307 uyarınca davamın konusunu oluşturan taleplerim bakımından hiçbir hak ve alacağımın kalmadığını belirterek davadan tamamen feragat ettiğimi beyan ediyorum. Feragatimin hukuki sonuçlarını bilmekteyim; dava konusu talebim hakkında yeniden dava açma hakkımın ortadan kalktığını kabul ediyorum.

SONUÇ: Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle davadan feragat beyanımın kabulü ile davanın reddine karar verilmesini saygıyla arz ederim.
Tarih: ../../....
Davacı veya Vekili Ad-Soyad ve İmza

Bu şablon 6100 sayılı HMK hükümlerine uygun biçimde hazırlanmıştır. Vekil aracılığıyla başvurulduğunda özel yetkiyi içeren vekaletname aslı veya onaylı örneği dilekçeye eklenmelidir. Dilekçenin duruşma öncesinde mahkeme kalemine teslim edilmesi veya duruşmada tutanağa geçirilmesi mümkündür.

Feragat Tutanağı ve Duruşmada Beyanda Bulunma

Feragat beyanı duruşma sırasında da tutanağa geçirilebilir. 6100 sayılı HMK m.309 uyarınca davacının veya vekilinin sözlü beyanı hakim tarafından tutanağa işlenir ve beyan sahibi tarafından imzalanır. Tutanakta feragatin konusu, kapsamı (tam veya kısmi) ve beyanda bulunanın iradesini özgürce ifade ettiği belirtilir.

Duruşmada yapılan feragat beyanı, dilekçe ile yapılan feragat ile aynı hukuki sonucu doğurur. Ancak tutanak yazımında ifadenin açık olmasına özel özen gösterilmelidir. "Davamdan vazgeçiyorum" gibi muğlak ifadeler yerine "Davama konu tüm taleplerimden feragat ediyorum" şeklinde net ifadeler kullanılmalıdır.

Tutanak imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. Yanlışlık ya da eksik ifade halinde beyan sahibi ek tutanak hazırlanmasını talep edebilir; ancak ilk tutanak iptal edilmez. Bu nedenle tutanaktaki her kelime dikkatle okunmalı ve imzadan önce hatalar giderilmelidir.

Feragat ile Diğer Dava Sonlandırma Yollarının Karşılaştırılması

Aşağıdaki tablo, davadan feragat ile benzer işlemlerin hukuki sonuçlarını karşılaştırmaktadır. Her birinin farklı etkileri vardır.

İşlem	Hukuki Sonuç	Yeniden Dava	Hukuki Dayanak
Davadan Feragat	Kesin hüküm	Açılamaz	HMK m.307-312
Davayı Geri Alma	Kesin hüküm yok	Açılabilir	HMK m.123
Sulh	Kesin hüküm	Sulh hükmü sınırları	HMK m.313-315
Kabul (Davalı)	Kesin hüküm	Açılamaz	HMK m.308
İcra Takibinden Vazgeçme	Takip düşer	Yeniden takip	İİK m.40
Arabuluculuk Anlaşması	İlam gibi	Anlaşma sınırlarında	6325 sayılı Kanun

Tabloda görüldüğü üzere feragat ile davayı geri alma arasında önemli bir fark vardır. Davayı geri almada kesin hüküm oluşmadığı için aynı dava yeniden açılabilir; ancak feragatte kesin hüküm oluştuğundan yeniden dava açma imkânı tamamen yok olur. Bu ayırım, beyanın hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken en kritik husustur.

Feragatin Mahkeme Tarafından Değerlendirilmesi

Feragat beyanı sunulduğunda mahkeme öncelikle beyanın davacının özgür iradesini yansıtıp yansıtmadığını değerlendirir. 6100 sayılı HMK m.311 uyarınca feragat usulüne uygun ve özgür iradeye dayanıyorsa mahkeme davanın reddine karar verir; bu karar verilen anda kesin hüküm oluşur. Karar, temyiz ya da istinaf edilse bile aynı konuda yeni dava açılamaz.

• Vekilin özel yetkisinin bulunup bulunmadığı incelenir
• Feragatin konusu ve kapsamı net biçimde tespit edilir
• Kısmi feragat halinde kalan talepler üzerinden yargılamaya devam edilir
• Davacı vasi veya kayyım gözetiminde ise asıl izin gerekir
• Küçük ya da kısıtlı için mahkeme izni olmadan feragat geçersizdir
• Beyanın tarih ve imza ile belgelenmesi zorunludur

Mahkeme, feragatin hukuka veya ahlaka aykırı sonuçlar doğuracağını tespit ederse 6100 sayılı HMK m.310 uyarınca beyanı reddedebilir. Örneğin kamu düzenini ilgilendiren davalarda feragat sınırlıdır; nafaka davasında küçüğün lehine olan kısımdan feragat edilemez. Detaylar için özellikler sayfamıza göz atabilirsiniz.

Feragat sonrasında karşı tarafın yargılama gideri talep etme hakkı saklıdır. 6100 sayılı HMK m.332 uyarınca davacı, yargılama giderlerini ödemekle yükümlüdür. Avukatlık ücreti, bilirkişi ücreti ve diğer harçlar bu kapsamdadır. Fiyatlar sayfamızdan hukuki destek paketlerimize ulaşabilirsiniz.

Feragatin Geri Alınması ve İstisnaları

Feragat beyanı kural olarak geri alınamaz. 6100 sayılı HMK m.311 uyarınca feragat verildiği anda kesin hüküm niteliği kazanır. Ancak beyanın irade sakatlığı (hata, hile, tehdit) altında verildiği sonradan ortaya çıkarsa 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.30 ve devamı hükümleri uyarınca iptal talep edilebilir.

İrade sakatlığı iddiası ile feragatin iptali için genel mahkemede dava açılması gerekir. Bu davada iddianın ispatı zordur; tehdit ya da hile gibi ağır sebeplerin somut delillerle kanıtlanması şarttır. Mahkeme iddiayı kabul ederse feragat iptal edilir ve ilk dava yeniden görülebilir hale gelir.

Feragatin bir başka istisnası kamu düzenine aykırılıktır. Özellikle kişilik hakları, aile hukuku ve soybağı davalarında feragat sınırlı tutulur. Örneğin babalığın reddi davasında feragat geçerli sayılmaz; çünkü mesele sadece tarafların iradesine bırakılamayacak kamusal yön içerir. Sorularınız için iletişim sayfamıza yazabilirsiniz.