İş Kazası Tutanağı Nasıl Yazılır? Örnek ve Şablon 2026

İş Kazası Tutanağı, işyerinde meydana gelen bir kazanın tespiti, delillendirilmesi ve ilgili kurumlara bildirimi için hazırlanan resmi nitelikteki belgedir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (SGK) madde 13, iş kazasını tanımlar ve işverenin bildirim yükümlülüğünü düzenler. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile birlikte değerlendirildiğinde, iş kazası tutanağı hem işçinin hem de işverenin hukuki ve cezai durumunu belirleyen kritik bir belge haline gelir.

Tutanak eksik, hatalı veya taraflı düzenlendiğinde; hem SGK tarafından iş kazası sayılmama ihtimali ortaya çıkar, hem de Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ceza soruşturmasında hatalı tanıklıklar ve delil kayıpları yaşanır. Bu rehberde, İş Kazası Tutanağı hazırlarken içeriğin nasıl olması gerektiğini, SGK bildirim usulünü, İşten Erken Ayrılma durumunda işçi haklarını ve tazminat süreçlerini ayrıntılı olarak inceleyeceğiz.

İş Kazasının Yasal Tanımı ve Kapsamı

5510 sayılı SGK Kanunu madde 13, iş kazasını beş farklı durumda tanımlamıştır: (1) sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olay, (2) işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa işin yürütümü sırasındaki olay, (3) bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen olaylar, (4) emziren kadın sigortalının emzirme izni süresince meydana gelen olay, (5) sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişi sırasında meydana gelen olaylar.

Bu geniş tanım, işyeri sınırları dışında meydana gelen olayları da kapsamakla özel bir önem taşır. Örneğin iş için göreve çıkan bir çalışan yolda trafik kazası yaparsa, bu da iş kazası sayılır. İşveren servisiyle işyerine giderken yaşanan kaza da iş kazasıdır. 5510 sayılı Kanun'a göre belirlenen iş kazası statüsü, SGK'nın ödeyeceği geçici ve sürekli iş göremezlik gelirleri, maluliyet geliri, ölüm halinde yakınlara bağlanacak ölüm geliri gibi çok önemli haklar doğurur.

Tutanağın Zorunlu Unsurları

İş kazası tutanağı, olayın meydana gelmesinin hemen ardından düzenlenmelidir. Zamanında tutulmayan tutanaklar ispat gücünü kaybeder ve iş kazasının doğruluğu sorgulanır. Tutanakta bulunması gereken unsurlar şunlardır:

• Tarafların bilgileri: İşçinin adı-soyadı, TC kimlik no, sigorta sicil no; işverenin unvanı, vergi kimlik no, MERSİS no, adresi.
• Olay yeri ve zamanı: Kazanın meydana geldiği yer, tarih, saat dakikaya kadar belirtilmelidir.
• Olayın oluş şekli: Ayrıntılı ve kronolojik sıralamada, üçüncü kişi açıklamasına yer verilmeli.
• Yaralanma türü ve yeri: Basit tıbbi müdahale, ciddi yaralanma, maluliyet ya da ölüm durumu.
• Kullanılan ekipman: Kaza anında kullanılan makine, alet, kimyasal; KKD (Kişisel Koruyucu Donanım) durumu.
• Tanıkların bilgileri: Kazaya şahit olan iş arkadaşları, vardiya amiri, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı.
• İlk müdahale: Olay yerindeki ilk yardım, 112 aranma zamanı, hastaneye sevk.
• İmza ve onay: İşveren veya yetkilisi, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, şahitler imzalamalı.

Bu tutanak, hem SGK'ya bildirim için hem de Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturması ve tazminat davasında temel delil olacaktır. İş hukuku dilekçe şablonları için Sözleşme Cepte özellikler sayfasını inceleyebilirsiniz.

SGK Bildirim Süresi ve Cezai Yaptırımlar

5510 sayılı Kanun madde 13 ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği uyarınca işveren, iş kazasını öğrendiği tarihten itibaren kazayı öğrendiği gün üç iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. Bildirim elektronik ortamda SGK e-bildirge sistemi üzerinden yapılır. Bu süreye uymayan işveren hakkında 5510 sayılı Kanun madde 102 uyarınca idari para cezası uygulanır. Ayrıca SGK, iş kazası nedeniyle ödediği gelir ve giderleri işverene rücu eder.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu madde 14 işverenin kazayı yine kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirme yükümlülüğünü pekiştirir ve ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na gerekli hallerde bildirim yapılmasını öngörür. Ölümlü iş kazası ise derhal Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirilmek zorundadır; bu bildirim savcılığın olay yeri inceleme ve otopsi işlemlerini başlatır.

Ceza Soruşturması ve İşveren Sorumluluğu

İş kazası nedeniyle işçi yaralanır veya hayatını kaybederse, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) çerçevesinde Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ceza soruşturması yürütülür. Soruşturma kapsamında incelenen suçlar: TCK m.83 (kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi), TCK m.85 (taksirle öldürme), TCK m.89 (taksirle yaralama) ve TCK m.88 (neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama). Bilinçli taksir halinde cezalar ağırlaştırılır.

İşverenin 6331 sayılı Kanun madde 4 uyarınca iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almış olması, kusurunun değerlendirilmesinde belirleyici bir kriterdir. Risk değerlendirmesi, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi istihdamı, KKD temini ve eğitim kayıtları bulunmayan işveren hakkında kusur ağırlaştırılmış olarak değerlendirilir. Bilirkişi raporunda işverenin kusur oranı belirlenir ve hem ceza hem de tazminat sürecinde bu oran esas alınır.

Tazminat Kalemi	Muhatap	Dayanak
Geçici iş göremezlik ödeneği	SGK	5510 sayılı K. m.18
Sürekli iş göremezlik geliri	SGK	5510 sayılı K. m.19
Ölüm geliri (yakınlara)	SGK	5510 sayılı K. m.20
Maddi tazminat (farkı)	İşveren/Üçüncü Kişi	TBK m.49, 54
Manevi tazminat	İşveren/Üçüncü Kişi	TBK m.56
Destekten yoksun kalma	İşveren	TBK m.53
İdari para cezası	İşveren	5510 sayılı K. m.102

Tazminat Davası: Kusur Oranı ve Hesaplama

İş kazası geçiren işçi veya hayatını kaybetmişse yakınları, SGK tarafından ödenen gelirlerin üzerinde uğranılan zararın tazmini için işveren aleyhine tazminat davası açabilir. Bu dava iş mahkemesinde görülür (4857 sayılı İK ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu). Tazminat kalemleri TBK madde 49-56 çerçevesinde maddi ve manevi olarak ikiye ayrılır. Maddi tazminat; hastane giderleri, iş gücü kaybı, sürekli maluliyet ve destekten yoksun kalma; manevi tazminat ise çekilen acı ve ızdırabın parasal karşılığıdır.

Hesaplamada kusur oranı belirleyicidir. Bilirkişi raporu ile işverenin, işçinin ve varsa üçüncü kişinin kusur oranları belirlenir. Kusur oranı toplam zararla çarpılarak işverenin ödeyeceği tazminat bulunur. İşçinin kusuru %30 çıkarsa, işveren toplam zararın %70'ini öder. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi yerleşik kararları bu hesap biçimini standart haline getirmiştir.

Zamanaşımı, Arabuluculuk ve Resmi Kurumlar

İş kazasından doğan tazminat davalarında zamanaşımı TBK madde 72 uyarınca iki yıldır. Ancak fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve daha uzun zamanaşımı öngörülmüşse (TCK m.85 için 8 yıl, m.89 için 5-15 yıl) uzun ceza zamanaşımı uygulanır. 7036 sayılı Kanun uyarınca iş kazası kaynaklı davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Arabulucu süreci başarısız olursa son tutanakla dava açılır.

Resmi kurumlarla ilgili bilgi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı resmi sitesi üzerinden iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, SGK müfettiş raporları ve inceleme sonuçları takip edilebilir. Özel dosya desteği için iletişim sayfamız aktiftir. Fiyatlar için fiyatlar sayfamızı ve daha fazla iş hukuku içeriği için blog sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Pratik Tavsiyeler ve Uzman Desteği

İş kazası sonrası her iki taraf için de pratik tavsiyeler: (1) Olayı derhal ilk amir ve işyeri hekimine bildirmek, (2) tutanağı detaylı ve imzalı olarak düzenlemek, (3) SGK ve Cumhuriyet Başsavcılığı bildirimlerini süresinde yapmak, (4) tıbbi raporları ve tanıkların bilgilerini toplamak, (5) maluliyet varsa sağlık kurulu raporunu zamanında almak.

İşveren açısından önleyici tedbirler: risk değerlendirmesinin güncel olması, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi istihdam edilmesi, KKD teminatının belgelenmesi, eğitim kayıtlarının düzenli tutulması, acil eylem planının yazılı olması. Bu kayıtlar hem ceza hem tazminat davasında işverenin kusurunu azaltabilir.