Telif Hakkı Devir Sözleşmesi Nasıl Hazırlanır? 2026 Güncel Rehber

Bir illüstratörün çizdiği karakterin reklam filmine dönüşmesi, bir yazılımcının geliştirdiği modülün başka bir şirkete lisanslanması, bir müzisyenin kaydının dijital platformlara yüklenmesi... Bütün bu işlerin arkasında çoğu zaman gözden kaçan ama sonradan ciddi uyuşmazlıklara yol açan bir belge vardır: Telif Hakkı Devir Sözleşmesi. Mesleki pratikte en sık karşılaştığımız dosyaların başında, taraflarca özensiz hazırlanmış ya da hiç yazılı hale getirilmemiş telif devirleri geliyor. Özellikle 2025 yılında dijital içerik üretiminin hızlanmasıyla birlikte bu tür uyuşmazlıkların sayısı belirgin biçimde arttı.

Geçtiğimiz ay ofisimize gelen bir danışanımız, üç yıl önce sosyal medya ajansı için hazırladığı görsellerin hâlâ farklı markalarda kullanıldığını fark edince yola çıkmıştı. Sorun şuydu: taraflar arasında yalnızca bir WhatsApp yazışması vardı, yazılı bir devir belgesi yoktu. İşte tam da bu yüzden, 2026 yılı itibariyle Türkiye'de geçerli mevzuat ışığında Telif Hakkı Devir Sözleşmesi hazırlarken nelere dikkat etmeniz gerektiğini somut biçimde anlatmak istiyorum.

Telif Hakkı Devir Sözleşmesi Nedir ve Hangi Mevzuata Tabidir?

Türk hukukunda telif hakları, temel olarak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında düzenlenir. Kanunun 48. maddesi, eser sahibinin mali haklarını, süre, yer ve muhteva itibariyle sınırlı veya sınırsız olarak başkalarına devredebileceğini açıkça ifade eder. Ancak aynı kanunun 49. maddesi, devralanın bu hakları üçüncü kişiye devredebilmesi için eser sahibinin yazılı muvafakatini aramaktadır.

Burada kritik bir ayrım var: manevi haklar ile mali haklar. Manevi haklar —yani eserin sahipliğini iddia etme, eserde değişiklik yapılmasını menetme gibi haklar— FSEK'in 14 ila 17. maddeleri arasında düzenlenmiş olup devredilemez niteliktedir. Devir sözleşmesine konu olan yalnızca mali haklardır: işleme, çoğaltma, yayma, temsil, işaret-ses-görüntü ile umuma iletim hakları.

Sözleşmenin şekil şartı da tartışmasızdır. FSEK madde 52 açıkça şunu söyler: "Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." Yani sözlü anlaşma geçersizdir; üstelik "tüm haklarım devredilmiştir" gibi toptancı ifadeler de Yargıtay içtihadı ışığında hükümsüz sayılabilmektedir.

2026 İtibariyle Güncel Yasal Çerçeve

FSEK'in yanı sıra 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri (özellikle 26-27. maddelerindeki sözleşme özgürlüğü ve kesin hükümsüzlük düzenlemesi) de uygulama alanı bulur. Ayrıca ticari taraflar söz konusuysa 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca basiretli tacir yükümlülüğü devreye girer. Kişisel veri işleme söz konusuysa 6698 sayılı KVKK'nın 5. maddesi kapsamında aydınlatma ve rıza meselesi de atlanmamalıdır.

Mevzuatın güncel hâline blog yazılarımız üzerinden ulaşabileceğiniz gibi, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nin resmi sitesinden (mevzuat.gov.tr) de FSEK'in yürürlükteki tam metnini inceleyebilirsiniz.

Telif Hakkı Devir Sözleşmesinde Bulunması Zorunlu Unsurlar

Bir devir sözleşmesinin ayakta kalabilmesi için içermesi gereken asgari unsurları, dosyalarda en sık eksik bulunan maddelerden derledim. Hangi noktayı atlarsanız atlayın, yıllar sonra aleyhinize dönebilecek bir boşluk bırakmış olursunuz.

• Tarafların tam kimlik bilgileri: Eser sahibi ve devralanın T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, adres, iletişim bilgileri.
• Eserin somut tanımı: "Tüm tasarımlarım" yerine "X tarihli, Y adlı, Z dosya uzantılı eser" biçiminde bireyselleştirme.
• Devredilen mali hakların tek tek sayılması: FSEK 52'nin emredici hükmü gereği.
• Süre sınırı: Belirsiz süreli mi, belirli süreli mi; varsa bitiş tarihi.
• Coğrafi kapsam: Türkiye ile sınırlı mı, dünya geneli mi?
• Bedel ve ödeme koşulları: Maktu mu, royalty esaslı mı, peşin mi taksitli mi?
• Üçüncü kişilere devir yetkisi: Devralanın bu hakları başkasına aktarıp aktaramayacağı.
• Fesih ve cayma şartları: FSEK 58'deki cayma hakkı dikkate alınarak.
• Uyuşmazlık halinde yetkili mahkeme: Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri.

Bu unsurların tamamını elle kaleme almak, özellikle hukuk eğitimi olmayan bir yaratıcı için yorucu ve riskli bir süreç. Tam da bu yüzden standardize edilmiş, mevzuata uygun bir şablondan yola çıkmak hem zamandan kazandırır hem de kritik hükümlerin unutulmasını önler.

Eğer bugün bir eser devri yapacak ya da devralacaksanız, hazır ve güncel bir şablon üzerinden dakikalar içinde kendi sözleşmenizi oluşturabilirsiniz.

Mali Hakların Devri: Kapsam, Süre ve Coğrafi Sınır

Mali hakların devri konusunda en çok tartışmalı alan, "hangi hak, ne kadar süreyle, nerede kullanılacak" sorusudur. FSEK 48/2 bu konuda taraflara geniş bir özgürlük tanımış olsa da belirsizlik, her zaman eser sahibi lehine yorumlanır. Bu prensibi hem doktrin hem de Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2024 ve 2025 tarihli muhtelif kararlarında görmek mümkün.

Örneğin Yargıtay 11. HD'nin 2025 tarihli bir kararında, "dijital mecralarda kullanım" ifadesinin sosyal medya reklamlarını kapsayıp kapsamadığı tartışmalı hale gelmiş; mahkeme, somut olayda eser sahibi lehine dar yorum yaparak bu hakkın ayrıca devredilmediğine hükmetmiştir. Yani sözleşmeye "dijital" yazmak yetmez; platform adlarını, kullanım biçimlerini ayrı ayrı saymak gerekir.

Süre Sınırlamasında Pratik Yaklaşım

Aşağıdaki tablo, mesleki pratikte en sık tercih edilen devir modellerini ve bunların tipik sürelerini özetliyor. Her modelin kendine özgü avantajları ve riskleri var.

Devir Türü	Tipik Süre	Coğrafi Kapsam	Bedel Modeli
Tam devir (sınırsız)	Koruma süresi sonuna kadar (ölüm + 70 yıl)	Dünya geneli	Maktu yüksek bedel
Sınırlı devir	1-10 yıl arası	Türkiye veya belirli ülkeler	Maktu veya royalty
Münhasır lisans	Proje süresi + belirli yıl	Proje kapsamına bağlı	Karma model
Basit (inhisari olmayan) lisans	1-5 yıl	Genellikle sınırlı	Royalty ağırlıklı

Koruma süresi konusunda FSEK madde 27 açıktır: eser sahibinin yaşadığı müddetçe ve ölümünden itibaren 70 yıl daha koruma devam eder. Bu süre içinde yapılan her devir, kalan süre kadar geçerlidir.

Henüz Meydana Gelmemiş Eserlerin Devri ve Cayma Hakkı

Sıkça karşılaştığımız bir durum: işveren ya da ajans, henüz üretilmemiş eserlerin tüm haklarını peşinen devir altına almak ister. FSEK 48/3 bu noktada net bir sınır çizer: "Henüz vücuda getirilmemiş veya tamamlanacak olan bir esere ilişkin mali hakların devrini kapsayan sözleşmeler geçersizdir." Yani soyut biçimde "bundan sonra üreteceğin her şey bana ait" şeklinde bir madde, yazıldığı anda kağıt üzerinde kalır.

Buna karşılık, belirli ve somut bir proje kapsamında üretilecek eserler için sipariş sözleşmesi şeklinde düzenleme yapmak mümkündür. Burada eserin konusu, teslim tarihi ve kapsamı netleştirilmelidir.

Bir diğer önemli koruma mekanizması da cayma hakkıdır. FSEK madde 58, mali hakkı devralan kişinin bu hakkı kararlaştırılan sürede ve uygun şekilde kullanmaması halinde eser sahibinin sözleşmeden cayabileceğini hükme bağlar. Bu hak, sözleşmeye aksi yazılmış olsa dahi ortadan kalkmaz; kamu düzenine ilişkindir.

1. Devralan, hakkı kararlaştırılan sürede kullanmamış olmalı.
2. Eser sahibi, noter aracılığıyla uygun bir süre vererek hakkı kullanmasını istemeli.
3. Bu süre sonunda da kullanılmazsa sözleşmeden cayma beyanı yazılı olarak yapılır.
4. Cayma ile birlikte haklar kendiliğinden eser sahibine döner.

Sözleşme Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Pratik Noktalar

Son dönemde artan başvurularda gördüğümüz üzere, sözleşmelerin çoğu internetten indirilen İngilizce şablonların kaba çevirisi olarak geliyor. Oysa Türk hukukunda bazı kalıplar doğrudan geçersizlik sonucunu doğuruyor. Aşağıdaki liste, hem eser sahibinin hem de devralanın sıkça gözden kaçırdığı pratik noktaları içeriyor.

• Her mali hak ayrı ayrı yazılmalı: "Tüm mali haklar" ifadesi Yargıtay içtihadında dar yoruma tabi tutulmakta.
• İleride ortaya çıkabilecek kullanım şekilleri: Sözleşme tarihinde henüz bilinmeyen teknolojiler için devir hükmü koymak, FSEK 50 uyarınca geçersizdir.
• Vergi boyutu: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında telif kazancı istisnası bulunmakta; bedel belirlenirken bu dikkate alınmalı.
• KDV ve stopaj: Gerçek kişiden devralım halinde %17 stopaj, ticari organizasyon varsa KDV dahil edilmeli.
• Manevi haklara dair "kullanım izni": Devredilemeyen manevi haklar için "kullanım muvafakati" alınabilir, ancak bu da sınırlı yorumlanır.
• Noter onayı: Zorunlu değildir ancak ispat gücü açısından kesinlikle tavsiye edilir; özellikle yüksek bedelli devirlerde.

Sözleşme metninizi hazırladıktan sonra, bir de dışarıdan göz atılmasını isteyebilirsiniz. Bu noktada sözleşme analiz aracımız üzerinden metninizi yükleyerek eksik hükümleri, riskli ifadeleri ve mevzuata aykırı maddeleri dakikalar içinde tespit etmek mümkün.

Harçlar ve Maliyetler Tablosu (2026)

İşlem	2026 Tahmini Maliyet	Zorunluluk
Noter onayı (imza tasdiki)	500-1.500 TL (sayfa sayısına göre)	İhtiyari
Noter düzenleme şeklinde	Bedelin binde 1'i + maktu harç	İhtiyari
Damga vergisi (binde 9,48)	Sözleşme bedeline göre değişir	Zorunlu
Kültür Bakanlığı bandrol (yayın halinde)	Esere göre değişir	Yayın türüne bağlı
FSHM dava harcı (uyuşmazlık halinde)	Nispi + maktu harçlar	Dava açılırsa

Rakamlar Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (gib.gov.tr) yıllık yeniden değerleme oranlarına göre güncellenir; somut işleminiz öncesinde mutlaka güncel tarifeye bakmanızı öneririm.

Emsal Yargıtay Kararları Işığında Riskler

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2024 tarihli bir kararında, bir grafik tasarımcının logosunun "kurumsal kimlik kapsamında kullanım" hakkı devredilmiş; ancak davalı şirketin logoyu NFT olarak satışa çıkarması üzerine açılan davada mahkeme, NFT kullanımının sözleşme kapsamı dışında kaldığına ve eser sahibinin izninin alınması gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, özellikle yeni nesil dijital kullanım biçimleri açısından yol gösterici niteliktedir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2025 tarihli bir başka kararında ise, süresi belirtilmeden yapılan devir sözleşmesinin "mutad süre" üzerinden yorumlanarak 5 yıl olarak sınırlandırıldığı görülmüştür. Süre belirtmemek, devralan açısından ciddi bir risktir.

FSEK'in 52. maddesindeki yazılılık ve ayrı ayrı gösterme şartı, şekil şartı olmanın ötesinde, sözleşmenin kurucu unsurudur. Bu şarta uymayan sözleşme geçersizdir. — Yargıtay 11. HD, muhtelif kararlar

Uyuşmazlık çıktığında başvurulacak mahkeme, 5846 sayılı FSEK'in 76. maddesi uyarınca Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri'dir. Bu mahkemelerin bulunmadığı yerlerde ilgili asliye hukuk mahkemesi ihtisas mahkemesi sıfatıyla görev yapar. UYAP sistemi üzerinden (uyap.gov.tr) dosya takibi ve e-Duruşma imkanlarından yararlanılabilir.